Wijnavontuur in Canada


Het blijft de droom van velen: een wijngaard exploiteren in een ver en mooi land. Heel toevallig proefde ik deze week kort na elkaar wijnen van twee verschillende stellen expats.
Van Marit le Noble (schrijfster van onder andere het boek De Achteruitrijvogel) kreeg ik eerder deze week een doos toegezonden met de wijnen I, II, III en IV van Saint Paul le Marseillais in de Languedoc. De II, Rosé 2008 van grenache, Vin de Pays de l’Herault, was een verrassend lichte en zuivere wijn, prima voor terras en camping. Als er meer wijnen geproefd zijn, volgt een uitgebreider stukje.

Van Rolf en Heleen Pannekoek, die anderhalf jaar geleden naar Canada emigreerden, proefde ik zaterdag 23 januari wijnen op een proeverij in het Amsterdamse Casa400. Ik sprak er ook kort met Rolf en Heleen, die zelf hun wijn presenteerden. De wijnen van Fort Berens, het ‘estate’ van Rolf en Heleen, waren te proeven samen met een mooie selectie Hongaarse wijnen van Miranda Beems, jaargenoot van Heleen op de Wijnacademie.

Ik hoorde het eerst van het wijnavontuur van Rolf en Heleen op Wijnerij, het weblog van de helaas te vroeg overleden Ed Starren. Ed gaf een mooie introductie, die het lezen waard is.
Rolf en Heleen vertrokken in de zomer van 2008 naar Canada, na eerst ook elders naar mogelijkheden voor het starten van een wijngaard te hebben gekeken, onder andere in Hongarije.
Na een spannend 2008, waarin veel onderzoek werd gedaan, onder andere in de Okanagan Valley in British Columbia, kochten Heleen en Rolf land in het plaatsje Lillooet, 250 kilometer van Vancouver in noordelijke richting, en ook 250 km van de Okanagan Valley, in westelijke richting. De Okanagan Valley is een bekend wijngebied in Canada, waar goede wijnen vandaan komen. De landprijzen zijn er echter inmiddels vrij hoog en een wijngaard aankopen is een kostbare onderneming. Vandaar dat ze elders zijn gaan zoeken. Hoe dit allemaal verliep is uitgebreid te lezen op hun eigen website Rolf en Heleen Wijnavontuur.

In het voorjaar van 2009 werd dan eindelijk Fort Berens gevestigd en gingen de eerste stokken de grond in in Lillooet. Met gekochte wijnen en druiven (uit de Okanagan Valley) is later in het jaar de wijnverkoop gestart, vooral ook om geld voor de toekomst te genereren. Lillooet is gunstig gelegen ten opzichte van Whistler, waar de Olympische Spelen gehouden worden. Rolf en Heleen hopen dan ook op veel aanloop van toeristen die van Vancouver via Whistler British Columbia in trekken.

Rolf en Heleen plantten vooral riesling, naast pinot noir, pinot blanc, pinot gris en nog wat andere druivenrassen. Het zijn dezelfde druivenrassen die zij ook hebben ingekocht en die zij afgelopen weekend lieten proeven. Van de Riesling was ik niet zo gecharmeerd; de zuren waren te overheersend en er stond weinig tegenover. De Meritage echter, een blend van cabernet sauvignon, cabernet franc en merlot mocht er zijn: lekker soepel en rond, een prima rode wijn voor alledag. Ook de rosé van pinot noir was zeer aangenaam: gelukkig geen zoetje te ontdekken, maar wel lekker fruitig. En de Selected Late Harvest van Pinot Blanc vond ik zo geslaagd dat ik er een flesje van heb meegenomen. Zo vaak proef je tenslotte geen Canadese zoete wijn, en al helemaal niet uit British Columbia.

Fort Berens verwacht in 2011 zijn eerste oogst te hebben, waarna in 2012 de eerste eigen witte wijnen en in 2013 de eerste eigen rode wijnen op de markt zullen komen. Ik wil toch al eens naar die kant van Canada op vakantie, dus als het zover is weten we alvast één adres om langs te gaan. (En misschien is het guesthouse / hotel van Fort Berens dan ook wel gerealiseerd. Als ik de plannen van Rolf en Heleen zo lees, zou dat er best eens kunnen komen.)

Klassiek en modern uit Prince Edward County


Peter Klosse’s nieuwe boek Chef en sommelier heeft een verhelderend hoofdstukje over het verschil tussen klassieke en moderne wijnen. Maakten we tot voor kort nog het verschil tussen wijnen uit de Nieuwe en wijnen uit de Oude Wereld, inmiddels is dat onderscheid sterk aan het vervagen. Wijnmakers in Europa passen technieken uit de Nieuwe Wereld toe en creëren zo moderne wijnen. Wijnmakers in bijvoorbeeld Chili of Zuid-Afrika proberen steeds meer het ‘terroir’ in hun wijnen naar voren te halen, en maken zo klassieke wijnen. Volgens Klosse is een moderne wijn een wijn waar één aspect er duidelijk uitspringt “want ze zijn bedoeld voor de moderne consument die geen tijd heeft of neemt om goed te proeven”. Een klassieke wijn is complexer; deze heeft tijd nodig om zijn geheimen prijs te geven. Deze weerspiegelt bijvoorbeeld het jaar, het druivenras en de streek waar hij gemaakt is.

Als ik van deze definities uitga – en ze staan me wel aan, eerlijk gezegd – zijn de wijnen uit Canada die ik dit weekend dronk deels modern, deels klassiek. Vrienden lieten na hun vakantie een doos met wijn van Closson Chase overkomen, een nieuwe winery in Canada jongste wijngebied Prince Edward County. Sinds de eeuwwisseling zijn hier, 150 kilometer oostelijk van Toronto aan de noordoever van Lake Ontario, tientallen wijnproducenten gestart. Zij worden aangetrokken door de voor wijnbouw uitstekend geschikte bodems en de temperende invloed die het enorme meer op de koude Canadese winters heeft. Ondanks de extreem koude winters is het groeiseizoen te vergelijken met de Bourgogne, en ook de bodems hebben daarmee overeenkomsten. Drie maal raden wat hier tot nu toe de succesvolste druivenrassen zijn: inderdaad, chardonnay en pinot noir.
Wijnmaakster is Deborah Paskus, een van de eerste wijnmakers die in Canada een top Chardonnay wist te maken. Een groep investeerders variërend van filmmakers tot advocaten is eigenaar van Closson Chase. Het fraaie label is geënt op maritieme signaalvlaggen en is ontworpen door grafisch kunstenaar David Blackwood.

Bij een voorgerecht van overheerlijke Lindenhoff-vleeswaren en kleine plakjes romige kaas proefden we zowel een geëikte als een ongeëikte – sans chêne – Chardonnay. De ongeëikte was uit 2007, de geëikte een jaartje ouder.
Van de twee wijnen beviel de ongeëikte mij het beste: volle, rijpe fruitaroma’s, frisse zuren. Wel trof ik ook aroma’s die mij eerder aan een ‘moderne’ Sauvignon Blanc deden denken dan aan een Chardonnay: ik rook asperges en snijbonen! Ik vermoed dat de gebruikte gistsoorten hier debet aan zijn.
De geëikte Chardonnay was goed gemaakt, maar eerlijk gezegd zou ik er geen tweede glas van hebben ingeschonken. De wijn vermoeide, vooral door de overheersende vanille-aroma’s.
Deze twee Chardonnay’s zou ik als ‘modern’ willen karakteriseren: het fruit en de eik overheersen, moderne gisten zijn gebruikt om speciale aroma’s te creëren. Beide zijn wel als blockbusters te omschrijven. Al met al waren het mooie wijnen, maar niet mijn smaak.

Veel beter beviel de Pinot Noir Assemblage, een blend van de oogst van 2005 en 2006. Zowel Nico als ik moesten onmiddellijk denken aan een Duitse Spätburgunder, zowel in kleur als in geur en smaak. De Pinot Noir was heel bleek – sommige Spaanse rosés zijn donkerder van kleur, was het commentaar aan tafel. In de geur ontdekten we heel zacht aardbeienfruit, maar ook licht cederhout, van sigarenkistjes. Bij de duinfazant die – gevuld met halve sinaasappels – zo’n 45 minuten op 150 graden had gegaard, was het een zeer fraaie combinatie. De wijn is elegant, lichtvoetig en heeft een tamelijk lange, subtiele afdronk. Een klassieke Pinot Noir, maar duidelijk niet uit de Bourgogne, eerder van de noordoosterburen in de Pfalz.

En zo zie je dat één van de jongste wijngebieden in de wereld, in wat we meestal aanduiden als de Nieuwe Wereld, toch een uitgesproken klassieke wijn kan voortbrengen.

Met dank aan Bart en Ariane, voor de geweldige kennismaking met drie wijnen uit een gebied waar weinigen in de Oude Wereld wijn uit geproefd zullen hebben.
Een uitgebreidere beschrijving van het boek ‘Chef en sommelier’ volgt binnenkort.