Valparaiso | Casablanca Valley becomes the 10th Great Wine Capital

Photo: Wikimedia Commons, Lucide

Photo: Wikimedia Commons, Lucide

[Press release]

The Great Wine Capitals Global Network has unanimously chosen Valparaiso | Casablanca Valley in Chile as the tenth region in the Great Wine Capitals Global Network, joining Bilbao | Rioja, Bordeaux, Cape Town | Cape Winelands, Christchurch | South Island, Firenze, Mainz | Rheinhessen, Mendoza, Porto and San Francisco | Napa Valley.

The Valparaiso | Casablanca Valley Initiative has brought together the city halls of Valparaiso and Casablanca as well as the Casablanca Valley Wine Association, and the leading economic, wine-linked, tourism, education and research, environmental sustainability and international development organizations in the region.

The team of the VCV Initiative stated, “We are proud to be accepted as a Great Wine Capital and look forward to being an active and energetic member, and we believe this important international award will not only be to the benefit of the Valparaiso | Casablanca Valley region, but also to Chile and all its people.”

[Lees meer...]

We gaan op reis en we nemen mee….

We gaan naar Zweden en we nemen mee…… flessen wijn! Dit jaar gaat er voor het eerst wijn mee naar een vakantiebestemming. De auto zal leger zijn op de terugweg dan op de heenreis. Niet dat er in Zweden geen wijn te krijgen is: de staatswinkels van Systembolaget zijn ruim gesorteerd en ik heb zelfs een wijngaard gevonden die we gaan bezoeken. Maar de prijs ligt in Zweden toch een stuk hoger. Zo betaal je er voor een fles rosé van Phélan Segur 129 kronen, ongeveer € 12,90. Dat is hier € 9,95.

Wat nemen we dan mee? Bij de Sligro kochten we een Chileense Merlot 2006 uit de Colchuagua Valley, van Luis Felipe Edwards, en een heel bleke rosé Gris Blanc van Gérard Bertrand, uit de Languedoc. Bij Grapedistrict sloegen we wat Albariño in, Orballo van Bodegas La Val.

Vooral de Merlot en de Gris Blanc vonden we ontdekkingen. Het feit dat we een doosje Chileense wijn kochten, zegt wel wat… Zowel de Merlot als de Gris Blanc komen van grote bedrijven, waarin de romantiek van de ‘ambachtsman’ die in zijn keldertje wijn maakt ver te zoeken is. Maar dat ook zo’n moderne en grootschalige aanpak uitstekende wijnen kan opleveren, daarvan getuigen deze twee voorbeelden.

Luis Felipe Edwards (LFE) is dan ook niet zomaar een bedrijf. De familie Edwards is sinds 1976 bezig met wijnmaken in de koelere delen van Chili, de Colchuagua en de Leyda Valley. Eerst werden bulkwijnen geproduceerd, maar sinds de jaren negentig is het roer om en ligt de aandacht op kwaliteit. Wijngaardtechnieken en kelderaanpak zijn inmiddels state of the art. 12 miljoen flessen worden per jaar naar 40 landen geëxporteerd. Die 12 miljoen flessen zijn verdeeld over meer dan acht lijnen en diverse druivenrassen. Ook kosjere wijn wordt gemaakt.
Op de uitgebreide website trof ik duidelijke teksten en een korte maar simpele verklaring voor de aantrekkingskracht van de wijnen: Chileense wijnen worden vergist op lagere temperaturen dan Oude Wereld-wijnen, waardoor ze fruitiger zijn. Bij LFE wordt bovendien het schilcontact beperkt tot zo’n zes tot zeven dagen, om een gelijkmatige smaak te verkrijgen. Een uitleg die je vaker leest, maar op deze Merlot in ieder geval helemaal van toepassing is, naar mijn idee.

Ook de Gris Blanc komt van een groot bedrijf met hoge kwaliteitseisen en veel verschillende lijnen: Gérard Bertrand, gevestigd in het Zuidfranse Narbonne. Bertrand is oorspronkelijk afkomstig uit de Corbières, maar breidde sinds begin jaren ’90 fors uit door diverse aankopen. Het bedrijf bezit inmiddels 325 ha. eigen wijngaarden verspreid over de hele Languedoc en werkt samen met 40 andere wijnbouwers. Bovendien is er een partnerschap met 10 coöperaties. Net als bij LFE gaan traditie en moderne inzichten hand in hand. De Gris Blanc die we proefden is bijna grijsrose, heel aromatisch en fruitig en verrassend vol van smaak. Gebruikt druivenras is de grenache gris, die onmiddellijk na de handmatige pluk gevinifieerd wordt. Daarbij blijven de druiven tot het moment van vergisting onder een koolzuurgasdeken, om zuurstof geen kans te geven. Vergisting gebeurt bij temperaturen tussen 15 en 18 °C, rijping mag enige weken op de droesem gebeuren.

‘s Kijken of ze deze ook in Zweden hebben, en wat ze kosten… Nee, niet gevonden op de site van Systembolaget, de staatswinkels. Daarover later meer.

Foto: LFEWines

Casa Marin

Ontdekkingen zitten soms in een klein hoekje, letterlijk en figuurlijk. Puur bij toeval bezochten Annelies en ik donderdag op de proeverij van Chileense wijnen de in een hoekje verstopte tafel van Casa Marin – waar het overigens al wel betekenisvol druk was… In het informatieboekje had ik gelezen dat ze een Riesling hadden, en dat wilde ik wel eens proeven, Riesling uit Chili. Bovendien meende ik me de naam uit het boek van Cees van Casteren (Paradiso, de nieuwe wijnen van Chili) te herinneren. Casa Marin, was dat niet het bedrijf dat heel dicht aan zee wijnen maakte?

Bij Casa Marin proefden we langer en uitgebreider dan bij andere tafels: we waren uiterst gecharmeerd van de rijke, prikkelende en subtiele Sauvignon Blanc Cipreses 2008, de toegankelijke en ingetogen, zeer inzetbare Gewurztraminer 2008 én de volle, frisse en elegante Riesling 2007.
Tijdens de masterclass door wijnschrijver Cees van Casteren proefden we bovendien nog de Pinot Noir Litoral 2006. Ik noteerde daarover: in de geur rokerig, kers, pruim, karamel; smaak fris, prikkelend, rood fruit, elegant; afdronk kruidig met een zoete touch. Het was een wijn waar je aan bleef ruiken en van bleef proeven. Volgens Van Casteren met ‘fraicheur tot in de finale’. Deze Pinot Noir is echt een prachtwijn, maar pinotliefhebbers moeten wel even de Bourgogne uit hun hoofd zetten!
Toch blijven de witte wijnen van Casa Marin voor mij de grote verrassing. Wat een fruit, spanning, lengte én subtiliteit troffen we aan in deze wijnen. De wijnen zijn droog, hebben een hoge mineraliteit, goede zuren en vertonen absoluut kenmerken van ‘terroir’. Laat niemand dit gewoon ‘Nieuwe Wereld’-wijnen noemen. Als er één huis heeft bewezen dat we eigenlijk allang niet meer kunnen spreken van DE Nieuwe Wereld, dan is het voor mij Casa Marin wel.

Casa Marin ligt slechts 4 kilometer van de kust in de San Antonio Valley. Het is daarmee de Chileense wijngaard die het dichtst bij de Stille Oceaan ligt. In Chili is het voor een wijngaard namelijk minder belangrijk of hij in het noorden of het zuiden van het land ligt, maar veel meer hoe hij in oost-west richting gelegen is. Dichtbij of veraf van de Andes, dichtbij of veraf van zee, in een dal, of op een helling, in contact met mist en wind van zee of niet.
Toen Maria Luz Marin in 2000 besloot om een wijngaard aan te gaan leggen in Lo Abarca, dicht bij de kust, werd ze voor gek uitgemaakt. Banken wilden haar onderneming niet financieren, wijnproducenten beweerden ten stelligste dat druiven zo dicht bij de oceaan niet zouden rijpen. Maar Maria Luz kreeg gelijk: onder invloed van de verkoelende wind en mist van zee is het rijpingsseizoen in Chili uiterst lang. Kies je daar de juiste druivenrassen – zoals riesling, sauvignon blanc, gewurztraminer en pinot noir – dan is het resultaat fantastisch.
Casa Marin produceert dan ook uiterst geconcentreerde, intense maar tegelijkertijd subtiele en elegante wijnen, die hun weg in de wereld inmiddels gevonden hebben. In Chili behoren ze tot de hoogst geprijsde van het land. In Nederland is er tot op afgelopen donderdag nog geen importeur gevonden, in België gelukkig wel.

Chili: het wijnland van de toekomst


Voordat ik aan de vinologenopleiding begon, had ik niet zoveel met wijnen uit de Nieuwe Wereld. Dat kwam natuurlijk, realiseer ik me nu, omdat ik tot die tijd alleen supermarktkwaliteit had gedronken, of erger nog, bulkwijnen die misschien wel in Nederland pas waren gebotteld. Tijdens de cursus ben ik toch heel langzaam van mening veranderd, al vind ik het nog altijd lastig in te schatten of het transporteren van wijn over grote afstanden nu zo’n goed idee voor het milieu is.
Als ik die overwegingen even vergeet, ben ik er inmiddels van overtuigd dat wijnen uit andere landen dan Europa zeer de moeite waard zijn om te leren kennen. En wat er donderdag in het Utrechtse Beatrixtheater op de tafels stond, overtrof echt mijn verwachtingen. Wat een kwaliteit! Annelies en ik bezochten 9 oktober een proeverij van Chileense wijnen, georganiseerd door ProChile. Achtentwintig producenten of hun importeurs gaven acte de présence; Cees van Casteren, auteur van het boek Paradiso, de nieuwe wijnen van Chili, gaf twee masterclasses.

Tijdens die masterclass leerden we veel over wijnland Chili. Bijvoorbeeld dat de export van Chileense wijn harder stijgt in waarde dan in volume: ergo, er komt wijn van steeds hogere kwaliteit naar de belangrijkste afzetmarkten. Die afzetmarkten, dat zijn vooral de UK (20%) en de USA (17%). Nederland is inmiddels goed voor 8%, ook niet slecht.
Van Casteren verklaart het succes van Chili uit een samenvallen van diverse factoren: de uiterst fruitige en toegankelijke wijnstijlen, de goede zakenmentaliteit van de Chilenen, de lage dollarkoersen, het water dat in overvloed in de Andes aanwezig is (in tegenstelling tot grote delen van de rest van de wereld, zoals Australië), de gezondheid van de wijnbouw (geen ziekten aanwezig, biologische wijnbouw is eigenlijk de natuurlijke staat in Chili), de mogelijkheid om nog steeds nieuwe gebieden rijp te maken voor wijnbouw en uiteraard de troefkaart carmenère, die heel elegant wordt uitgespeeld. Het helpt bovendien dat in dé icoonwijn van Chili, Clos Apalta, een meerderheid carmenère zit.
Van Casteren ziet dan ook een grote toekomst voor Chili als wijnland: nieuwe wijngebieden in het zuiden én aan de koele oceaankant van het land zullen steeds fraaiere en complexere wijnen gaan leveren, vooral wit. Bovendien zal met de stijgende vraag naar biologische wijnen Chili steeds meer in de belangstelling komen te staan. Voeg daar nog aan toe de optimalisatie van de combinatie druivenras en terroir en een uitbreiding van druivenrassen, en een nieuwe supermogendheid op wijngebied is geboren.

Cees van Casteren liet ons vier Chardonnay’s en vier Pinot Noir’s proeven. Opvallend vond ik vooral het verschil in stijlen. Van uiterst frisfruitige Chardonnay’s tot volle klassieke en van kruidige en fruitige Pinot Noir’s tot traditionele wollen sokken- wijnen. De topper onder de Chardonnay’s was voor mij de Tibalí Reserva 2007 uit Limarí, in het noorden van Chili. Een wijn met veel frisse zuren, vol, geurend naar onder andere appeltjes; in de smaak proef je heel licht het hout, maar dat is uiterst fraai geïntegreerd in de wijn. De afdronk houdt heel lang aan. Net als de topper onder de Pinot Noir’s, Pinot Noir Litoral 2006 van Casa Marin – waarover een volgende keer meer – zoekt Tibalí nog een importeur.

Voorafgaand aan de masterclass proefden we heerlijk frisse Sauvignon’s van bijvoorbeeld Amayna in de Leyda Valley (Résidence Wijnen) of van Vistamar uit de Central Valley (Wijnkoperij de Lange B.V.). Ook de Chardonnay’s van William Fèvre (Luiten Wijnimport) en Vistamar bevielen goed. Mijn favoriet was de Amayna Sauvignon Blanc Barrel Fermented 2006. In deze prachtige wijn met zijn ragfijne zuren (omschrijving van Annelies en heel toepasselijk!) proef je echt de druif terug.

Voor een kennismaking met rode wijnen proefden we bij Odfjell, eigendom van een Noor die wijn is gaan maken in Chili, drie boeiende wijnen (Hosman Vins Wijnimporteurs).
Carmenère Orzada 2004: een fraai aroma van chocolade, vanille en kruiden maar ook rood fruit; in de mond heerlijk fris, kruidig, gebalanceerd, niet al te complex maar wel spannend. Zal bij velen in de smaak vallen, ook dankzij het alcoholgehalte van ‘slechts’ 13.5%.

Carignan Orzada 2004: een echte tijger, aldus de importeur! Aroma’s van frambozen en bramen; in de mond een pepertje, zoethout, mooie tannines, alcoholpercentage 14.5%. Lastig te combineren met eten, vermoed ik zo, hoewel een lekker stuk rood vlees van de grill me wel aanspreekt bij deze wijn.

Aliara 2004, een assemblage van carmenère, cabernet sauvignon, cabernet franc, carignan en malbec: zachte ronde wijn, elegant, fruitig, heeft wel iets weg van een Bordeaux (maar dan fruitiger). Heeft bijna twee jaar op houten vaten gelegen en 18 maanden flesrijping gehad. Combineert vast heerlijk met allerlei krachtige stoofpotten.

Bij Ravanal / Rawen (Jos Beeres Wijnkoperij Dik van 1879 BV) hadden we nog net tijd voor drie Carmenères uit de Colchagua Valley met oplopend houtgebruik: Rawen 2006, Ravanal en Ravanal Reserva 2006. Alledrie uiterst aangename wijnen, met veel fruit en kruidigheid en prima te combineren bij een stevige vleesschotel of een simpele barbecue.

Uiteraard heb ik het lekkerste voor het laatst bewaard: in een volgende bijdrage zal ik de wijnen van het tophuis Casa Marin behandelen.

Wijnkeuzes bij Auguste

Beweerde ik zondag nog dat ik maar heel weinig in restaurants eet met een fatsoenlijke wijnkaart, drie maal raden waar ik gisteren dineerde…. Bij een éénsterren-restaurant, Auguste in Maarssen. En zoals dat tegenwoordig gaat als ik met een gezelschap uit eten ga, wie krijgt dan de wijnkaart? Juist ja, ik. ‘Want jij weet toch zo veel van wijn!’ Nou, in zo’n restaurant voel ik precies wat Anda Schippers in haar column in de recente Perswijn beschreef: eigenlijk durf ik mijn mond nauwelijks open te doen tegenover zo’n hele echte sommelier. Ik heb de wijnkaart doorgebladerd, me verlekkerd aan de heerlijke wijnen en de grote namen, en vervolgens toch maar gekozen voor het veilige wijnarrangement. Bovendien wist ik op het moment dat ik de wijnkaart kreeg nog niet wat we geserveerd zouden krijgen.

Toch zag ik één wijn op de kaart die ik graag wilde inpassen: het knipseltje over die wijn ligt al enige weken op mijn bureau. Ik heb de stoute schoenen aangetrokken en vroeg de sommelier of het mogelijk was de Bernardus Monterey County Sauvignon Blanc 2005 te combineren bij één van de gerechten. Deze witte wijn, gemaakt door de wijnmakers van de Nederlander Ben Pon, is onlangs door The Wall Street Journal uitgeroepen tot beste witte wijn van deze zomer. Nu heb ik wat tegen ‘beste’ wijnen, maar als ik zo’n beste wijn dan ook weer tegenkom op de kaart van een gerenommeerd restaurant, ach, dan wil ik dat toch eigenlijk wel uitproberen. En het moet gezegd: ik vond hem uitstekend. The Wall Street Journal heeft smaak! We kregen de Sauvignon Blanc geserveerd bij de eerste gang van garnaaltjes en een zoute dikke visbouillon, waarbij hij uitstekend paste. Het is een knisperend frisse wijn, met klassieke Sauvignon-luchtjes van gras en kruisbessen en een mooie citrus-afdronk. Gelukkig vonden mijn tafelgenoten deze keuze ook heerlijk.

Over de andere wijnen uit het arrangement heb ik wat gemengde gevoelens. Ten eerste was het toch wat veel Nieuwe Wereld: Californië (zelf om gevraagd, toegegeven), Zuid-Afrika en Chili kwamen aan bod, naast een zeer moderne pinot noir uit Pènedes, Spanje. In het kort geef ik wat impressies.
Bij de risotto met versgeschaafde truffel en olijfolie dronken we een assemblage van chenin en sauvignon uit Zuid-Afrika, van de bekende wijnmaker Jean Daneel uit Franschhoek. Eerlijk gezegd heeft deze wijn totaal geen indruk op me gemaakt. Hij was gewoon aardig, maar ik kan er achteraf weinig meer over zeggen. (De truffel met olijfolie was wél verrukkelijk!)
Gelukkig is de pinot noir van Miguel Torres, Mas Borràs 2005, me veel beter bijgebleven. Dit is een stevige, moderne rode wijn uit een wat koeler stukje Spanje. In de geur wat vanille, ontstaan door de rijping op eikenhouten vaten. Daarnaast ontdekte ik aroma’s van rood fruit, viooltjes en een lichte hint van chocolade. Met de op diverse manieren klaargemaakte stukjes lam was het een uitstekende combinatie. Deze wijn wil ik nog wel eens in een vergelijkende pinot noir-proeverij zetten naast Spätburgunders uit de Ahr en wat goede Bourgognes. (En misschien, na onze reis naar Californië, naast wat pinot noirs uit de Russian River). Ik vermoed dat deze Spanjaard nog wel eens op mijn tafel thuis zal verschijnen!

Bij het dessert van kersen met warme witte chocolade werd een Chileense wijn geserveerd: Late Harvest Sauvignon Blanc van Errazuriz. Ik vond deze zoete wijn een ontdekking! Heerlijk fris, fruitig, bestemd om op een terras te nippen terwijl je geniet van een zonsondergang in de bergen. Achteraf had ik ook associaties met sneeuw op een zonovergoten Andestop… ;-)
Maar helaas, bij de kersen met warme chocolade was het geen combinatie. Bij dit gerecht had een versterkte zoete rode wijn gepast: Banyuls of Maury misschien, of een port. Het lukte me niet meer de sommelier hierover te vragen, maar ik vond het echt een gemiste kans.
Misschien volgende keer toch maar eens mijn eigen wijnarrangement samenstellen?

De druif van Pieter Siemens

Een van de dingen die wijn voor mij zo aantrekkelijk maken, is dat er zoveel verhalen aan vastzitten. Neem nou een druif als de pedro ximenez. Deze zou zijn naam hebben gekregen van een Duitse soldaat in dienst van Karel V, Pieter Siemens. Deze soldaat zou tijdens een korte ‘vakantie’ de druif van het Rijnland naar Jerez in Spanje hebben meegenomen (in de zestiende eeuw dus, voor diegenen die Karel V even zo snel niet kunnen plaatsen…). In het Rijnland was de druif terecht gekomen vanuit de Canarische eilanden, aldus de legende. ‘All over the internet’ vind je dit verhaaltje, en zelfs bij Jancis Robinson in haar Vines, Grapes and Wines tref je het aan. Hoe de legende nu echt luidt? En wat ervan waar is? Ik heb het nog niet kunnen achterhalen, maar het blijft een aardig verhaal.

Ik heb me verdiept in deze druif omdat ik onlangs een proeffles Chileense droge Pedro Ximenez 2006 kreeg, van Falernia in de Elqui Vallei, een kleine 500 kilometer ten noorden van Santiago. Het bedrijf Falernia is in 1995 opgericht door Aldo Olivier Gramola en Giorgio Flessanti. Hoewel de Elqui Vallei vooral druiven voor de pisco – druivenbrandewijn – leverde, hadden zij het idee dat er van bepaalde hoog gelegen en koelere wijngaarden goede wijn zou kunnen komen.

De pedro ximenez kende ik alleen maar als onderdeel van de sherrymix, en als hele zoete, stroperige Spaanse dessertwijn. Onlangs kocht ik daar nog een fles van, van het huis Lustau. Maar de druif blijkt dus ook, vooral in Spanje en inmiddels in Chili, gebruikt te worden voor neutrale, droge witte tafelwijn.
En die tafelwijn, dit keer uit Chili, beviel ons goed. De geur en smaak deden ons in eerste instantie denken aan een Chenin Blanc, bekend uit de Loire en uit Zuid-Afrika (als Steen). Bij nader proeven had de wijn echter veel minder zuur als een Chenin en in de afdronk een bittertje. Beide karakteristieken maken het moeilijk deze wijn met pittig of vet eten te combineren. Maar drink je de wijn als aperitief of bij zachte kazen en gekookte schaaldieren zonder andere scherpe ingrediënten (precies zoals het achteretiket suggereert, overigens), dan is het een heerlijk verfrissende dorstlesser. (Pas wel op: een ijsklontje kan geen kwaad, de wijn heeft 13% alcohol!)

Ik zou hem graag drinken in Chili, terugkomend van een stevige wandeling in de ‘foothills’ van de Andes. Trouwe lezers weten al wel hoe ik over wijnen uit veraf gelegen werelddelen denk: ze kunnen nog zo lekker en goed zijn, als er in Europa vergelijkbare wijn voor vergelijkbare prijs te krijgen is, zal ik daar de voorkeur aangeven. Maar mocht ik hem ergens in Nederland geschonken krijgen als feest- of terraswijn, dan zal ik er zeker van genieten. Dit is alweer de tweede goede Chileense wijn die ik in korte tijd heb geproefd: het blijft, ondanks mijn bedenkingen, een land met veel goede wijn. En tenslotte moet een wijnblogger wel bijblijven, nietwaar?

Pedro Ximenez 2006 van Falernia is verkrijgbaar bij de winkels aangesloten bij Les Genereux en kost
€ 5,25.

Geproefd: Casa del Valle 2006 Rosé Syrah

Van een kennis uit Berkel en Rodenrijs kregen wij onlangs de tip de 2006 Casa del Valle Rosé Syrah uit te proberen. Deze rosé wordt gemaakt in de Aconcagua Vallei in Chili en in Nederland geïmporteerd door Wine World Holland b.v. te Schagen. De prijs is € 4,95. Toevallig kon ik een fles kopen toen ik bij mijn zus op bezoek was, bij dezelfde wijnwinkel als waar de tipgeefster haar wijn haalt: Wijnhandel van Vianen in Berkel en Rodenrijs. Hoewel wijnen uit de Nieuwe Wereld niet onze voorkeur hebben, is het om bij te blijven toch altijd leuk dergelijke tips op te volgen.
Het bleek gelukkig ook een uitstekende tip: onze kennis had niets teveel gezegd. Deze rosé is prachtig donker van kleur, ruikt naar kruiden én zacht rood fruit en smaakt lekker vol en sappig. Donderdagmiddag in de tuin was de fles in no time leeg! We dronken de rosé bij een tomatentaart, wat een prima combinatie was.
De wijn heeft slechts één nadeel: het alcoholpercentage is voor een rosé toch echt wat te hoog met 14%. Trouw aan ons eerder deze week beleden nieuwe geloof hebben we er dan ook gul ijsblokjes in gegooid, om de wijn iets te verdunnen. Ook toen bleef de smaak heerlijk vol en kruidig; dit soort wijnen kan een paar ijsblokjes rustig hebben.
Let ook binnenkort bij Rosé aan Zee eens op de alcoholpercentages in de wijnen; aarzel niet om de ijsblokjes te vragen als dat hoger is dan 12%.