Het heeft zijn voordelen, voor een Brabantse instelling werken: vandaag was ik lekker vrij, terwijl veel van mijn collega’s zich hebben gestort in de laatste uren van het Oeteldonkse carnaval. Ook in Venetië zit het carnaval er vanavond op, en sluit de wijnfontein waar ik gisteren over berichtte op Wijn.blog. Die wijnfontein stond op het San Marcoplein, dit jaar voor de tweede keer. Hij werd ontworpen door de hoofdvormgever van de beroemde La Scala in Milaan, Angelo Lodi.
Wijnfontein in de schaduw van de San Marco
21 februari 2012 door 1 Reactie
Toosten met Franciacorta?
Wijnen van Fratelli Berlucchi geproefd
Oké, kom maar op: wie schenkt er komende zaterdag een andere bubbel dan Champagne? Hoor ik daar Crémant? Cava? Prosecco misschien zelfs? Vast, en ik geloof jullie onmiddellijk! Maar er zullen maar weinig mensen ‘Spumante’ roepen, en al helemaal niemand ‘Franciacorta’. Als Nederlanders al Italiaanse bubbels kennen, is het ‘Prosecco’ of ‘Asti’. Helemaal vreemd is dat niet: mousserende wijnen uit Asti zijn al zo’n 150 jaar op de markt, en ook Prosecco stamt uit het eind van de 19e eeuw. Veel jonger is Franciacorta, en bovendien spreek je dan ook over heel wat anders dan Prosecco of Spumante uit Asti! Pas in 1961 kwam de eerste mousserende wijn uit het wijngebied Franciacorta, gelegen ten noordwesten van Brescia, op de markt. Grote voorbeeld was niet zozeer Asti in Piedmonte of de heuvels van Valdobiaddene en Conegliano, waar Prosecco vandaan komt, maar Champagne. Een Franciacorta is gemaakt van (bijna) dezelfde druiven als een Champagne (chardonnay, pinot noir en pinot blanc), via dezelfde methode (door middel van tweede gisting in de fles) en moet bovendien aan even strenge eisen voldoen. Het aantal maanden dat een Franciacorta moet rijpen op fles is zelfs langer dan bij Champagne! Bewust wordt een zelfde smaakprofiel en kwaliteit nagestreefd als voor de Franse bubbel, wat tot gevolg heeft dezelfde prijzen en, in ieder geval binnen Italië, dezelfde status. Ook in Nederland betaal je voor een goede fles Franciacorta vergelijkbare prijzen als voor Champagnes van minder bekende (maar daarom niet minder goede) huizen. Probleem is echter dat er erg weinig Franciacorta is: de totale productie bedraagt maar 10 miljoen flessen per jaar, tegen 300 miljoen in de Champagne. En die 10 miljoen drinken de Italianen bovendien graag zelf op.
28 december 2011 door 3 Reacties
Berlucchi en Berlucchi: twee Franciacorta-producenten
Twee Franciacorta-producenten, beide met de familienaam Berlucchi in de firmanaam. En dan zijn ze ook nog buren, in het gehucht Borgonata in Corte Franca, even zuidelijk van het Lago di Iseo. En beide zijn gevestigd in prachtige historische huizen. Beide hebben ook nog eens krachtige vrouwen in het management…
Toch was het puur toeval dat ik tijdens mijn bezoek aan Franciacorta bij deze twee wijnhuizen belandde. Er zal ongetwijfeld een familierelatie zijn geweest, in het verleden, maar daar werd bij beide bezoeken niet over gesproken. En dat laten we dan maar rusten.
Bij beide huizen was de ontvangst overdonderend. Wij, Europese wijnbloggers, voelden ons werkelijk prinsen en prinsessen die onthaald werden op de meest gastvrije manier, met rondleidingen door de bedrijven, geweldig eten en drinken, mensen die uitgebreid de tijd namen voor al onze vragen en cadeautjes toe. Ik kan beide bedrijven alleen maar recht doen als ik ze apart een plaatsje geef. Uiteindelijk zijn ze dan wel buren, maar op de markt voor Franciacorta toch ook concurrenten, of op zijn minst concullega’s.
24 november 2011 door 2 Reacties
Kennismaking met Franciacorta
Hoewel er dit jaar op de kop af 50 jaar mousserende wijnen worden gemaakt, is het gebied Franciacorta, noordoostelijk van de stad Brescia in de provincie Lombardia, Noord-Italië, bij de gewone wijnliefhebber in Nederland niet echt bekend. Aan de kwaliteit van de wijnen ligt het niet, die is uitstekend! En er zijn zelfs diverse uitstekende Franciacorta’s te krijgen in Nederland. Het bekendste huis hier is waarschijnlijk Ca’del Bosco, maar er zijn nog meer dan 100 andere!
Een beetje marketing van dit gebied kan dus zeker geen kwaad, en dat heeft het consortium van de streek nu begrepen. Zij nodigden de European Wine Bloggers Conference uit hier hun vierde bijeenkomst te houden, en wisten er een geslaagde promotie-happening voor het gebied, de wijnen en de producenten van te maken.
2 november 2011 door 2 Reacties
Genieten rond het Gardameer
Het was het licht, de ietwat mystieke, soms bijna melancholieke najaarszon op de olijfbomen en op het glinsterende water van het meer. Het waren ook de gastvrije mensen, de gezellige terrassen waar net genoeg toeristen waren voor een genoeglijke sfeer, en het waren de heerlijke hapjes. En natuurlijk waren het de uitstekende wijnen die we op allerhande terrassen en in verschillende restaurants voorgezet kregen. We zijn namelijk een beetje verliefd geworden op het Gardameer, vooral de omgeving van het bergdorpje Albisano bij het havenplaatsje Torri del Benaco. We verbleven er onlangs vijf prachtige oktoberdagen!
Over de wijnen van dit gebied wil ik het hier vooral hebben. Want er is op vineus gebied ontzettend veel te ontdekken rondom het Lago di Garda. Ik kende de namen van DOC’s als Lugana, Bardolino, Valpolicella en Trentino, maar dat deze wijngebieden allemaal binnen één uur rijden van één van de meest toeristische meren van Europa lagen, daar had ik weinig besef van. Totdat we besloten na mijn bezoek aan de European Wine Bloggers Conference in Brescia een korte gezinsvakantie in Italië te plannen. Een verblijf aan het Gardameer lag het meest voor de hand: het meer ligt op slechts een uurtje rijden van Brescia.
30 oktober 2011 door 1 Reactie
Voorbereiding op Franciacorta
Nog een paar dagen, en dan ga ik mij weer onderdompelen in internationale wijncontacten. 216 wijnbloggers komen van 13 tot 16 oktober samen in Brescia, Italië, en zijn te gast van het Consortium voor de wijnen van Franciacorta. Samen zullen we wijn proeven, workshops volgen en internationaal vermaarde sprekers aanhoren. George Taber komt, de auteur van The Paris Judgement, en Paolo Casalis, bekend van diverse video’s over Italiaanse wijngebieden. Vele andere bekende en minder bekende wijnpersoonlijkheden zullen aanwezig zijn. Over deze European Wine Bloggers Conference lees je meer de komende paar weken op Wijnkronieken en Wijn.blog.
Gastheer van de conferentie is zoals gezegd de wijnregio Franciacorta, gelegen tussen het Gardameer en het meer van Iseo, met als uiterste oostgrens de stad Brescia. Het gebied is vooral bekend door de mousserende wijnen van zeer hoge kwaliteit. In het gebied spreken ze van ‘een franciacorta’, net zoals je van ‘een champagne’ spreekt. Het over ‘spumante’ hebben in Franciacorta is als vloeken in de kerk! Voor de Italianen is een franciacorta per definitie een mousserende wijn van hoge kwaliteit, gemaakt volgens dezelfde methode als champagne; met een tweede gisting op de fles dus! Zelfs de druiven komen overeen: in Franciacorta worden chardonnay, pinot blanc en pinot noir gebruikt voor de bubbels.
10 oktober 2011 door 3 Reacties
Piemonte naar ieders smaak
Helaas, ik heb het gebied nog niet bezocht, maar dankzij een boek heb ik wel een prachtig beeld gekregen. En een reisje ernaartoe staat hoger op mijn lijstje dan ooit: Piemonte! De Belg Gido van Imschoot, voorzitter van de Vereniging Vlaamse Sommeliers, schreef een leesbaar en vlot boek over één van de bekendste en boeiendste wijngebieden van Italië. Samen met fotograaf Andrew Verschetze laat hij je in Piemonte naar ieders smaak kennis maken met dit fascinerende gebied, dat iedere wijnliefhebber eigenlijk moet aanspreken. De streek aan de voet van de Alpen heeft namelijk alles: cultuur, natuur, een diversiteit aan wijnen én beroemde gastronomie. Wat wil je nou nog meer?
3 oktober 2011 door 5 Reacties
Bijzondere druif op Italia al Dente
Leuke raadseltjes om over na te denken: wat is de relatie tussen het Duitse 19e-eeuwse drinklied Wohlauf, noch getrunken en een fles Eisacktaler witte wijn van producent Manni Nössing, afgelopen zaterdag geproefd op Italia al Dente?
De link vormt een druivenras, ontwikkeld in 1929 en sinds 1969 in Duitsland officieel in gebruik. Tegenwoordig is het het op een of twee na meest aangeplante druivenras van het land: kerner. Dit druivenras werd genoemd niet naar degene die het ontwikkelde (door kruisingen), maar naar een Duitse schrijver en dichter, Justinus Kerner (1786-1872), die ook een aantal wijnballades en bovengenoemd melancholieke drinklied op zijn naam heeft staan.
23 maart 2011 door Reageer
Timorasso, zeldzaam druivenras uit Piemonte
Eigenlijk is het niet helemaal eerlijk: kennismaken met een zeldzaam druivenras door middel van de wijnen van één wijnmaker. Je hebt op die manier namelijk geen idee of de wijnen die je proeft typerend zijn voor het druivenras, of juist niet. Gelukkig doet dat verder aan het oordeel over de wijnen an sich van een betreffende wijnmaker geen afbreuk. En dat ze bij Cascina i Carpini lekkere en goede wijn kunnen maken, onder andere van het locale druivenras timorasso, dat is zeker!
Over timorasso zegt de Nederlandse editie van The Oxford Companion to Wine slechts: ‘zeldzaam druivenras uit Piëmont dat stevige witte wijn en grappa produceert’. Oz Clarke noemt de variëteit niet eens in zijn Grapes and Vines. Gelukkig biedt het web uitkomst, en is er voldoende over dit Italiaanse druifje te vinden om een beeld te vormen. Zo heeft de Sunday Times in mei 2010 een lovende column gepubliceerd, en geeft de site van Strada del Vino dei Colli Tortonesi wat basisinformatie.
Wit druivenras
Timorasso is dus een wit druivenras, dat groeit in de heuvels bij Tortona, in oostelijk Piemonte. Zoals dat met veel zeldzame druivenrassen gaat, was het enige decennia geleden nog gedoemd uit te sterven. en werd het alleen gebruikt voor grappaproductie. Slechts één koene strijder hield stand en redde uiteindelijk de druif van de ondergang. Deze strijder, Walter Massa, geldt nu als dé producent van timorasso, en heeft inmiddels zo’n 20-30 medestrijders gevonden. Eén van deze medeproducenten is Paolo Carlo Ghislandi van Cascina i Carpini. Van hem proefde ik enige weken geleden bij medeblogger Natasha een drietal wijnen van en met timorasso. En het moet gezegd: ik ben een timorasso-fan geworden!
Proefnotities
We proefden een mousserende wijn, een wijn van 100% timorasso en een blend waarin slechts 10% timorasso was verwerkt. Mijn notities in volgorde van proeven:
1. Chiaror sul Masso, Brut Spumante
(vertaling: maanlicht dat reflecteert op de stenen, aldus Natasha; of zou er ook een verwijzing naar Walter Massa inzitten?)
100% timorasso, gemaakt met de methode Charmat, waarbij de belletjes niet op de fles maar in een grote tank ontstaan. Stevige mousse, vrij gele wijn. Ruikt ‘gistig’ en vol. In de mond vol, fruitig, in eerste aanzet tikje zoet en vettig, vervolgens toch volledig droog, met prettige zuren. Aroma’s van perzik in blik. In de afdronk wat kinine, peer en honing. Een zachte, prettige mousserende wijn, die bij velen in de smaak zal vallen. Niet heel moeilijk, niet heel complex, gewoon lekker.
Ghislandi is de eerste die timorasso heeft gebruikt om een mousserende wijn te maken, en van ons mag hij dat blijven doen.
2. Brezza d’Estate 2008
100% timorasso. Geel van kleur, kruidig, tikje boenwas en honing in de neus, doet me denken aan de olijvenlikeur die ik thuis heb staan. Vol en complex in de mond, mineraal, met iets bitters in het midden, en een beetje korte afdronk. Hoge zuren, notig. Echt een eetwijn, bij stevige vette pasta bijvoorbeeld. Ik stelde me er een spaghetti carbonara bij voor, maar ook lasagne met paddenstoelen en veel room.
Van deze Brezza d’Estate werden maar 1123 flessen gemaakt. Ghislandi wil ook absoluut niet uitbreiden, maar datgene wat hij rond de eeuwwisseling is begonnen gewoon steeds beter gaan doen. Timorasso kan goed ouderen, en moet volgens de regels van de DOC Colli Tortonesi minimaal 13 maanden rijpen, waarvan 8 op de fles. De volheid van de wijn komt niet door gebruik van houten vaten, maar uit de druif zelf. Contact met de lie en natuurlijke klaring door blootstelling aan de koude winterse buitenlucht zijn bij Cascina i Carpini onderdelen van het rijpingsproces.
3. Rugiade del Mattino 2009
(vertaling: Ochtenddauw)
10% timorasso, 45% favorita, 45% cortese. Geel van kleur, kruidig, iets minder expressief dan de Brezza d’Estate. In de geur vanilleijs, drop, honing, lindebloesem. In de mond soepel en makkelijk, tikje zilt, prettige zuren, hoge doordrinkfactor.
Hiervan werden slechts 1523 flessen gemaakt. In de geur en smaak was voor mij duidelijk de timorasso te herkennen, ondanks dat er maar 10% van de gebruikte druiven uit timorasso bestond.
Het was een interessante kennismaking met een spannend druivenras, deze miniproeverij van timorasso. Hopelijk komen er de komende tijd meer flessen op mijn pad, zodat ik kan gaan vergelijken.
2 januari 2011 door 1 Reactie
Een pallet wijn in de tuin
Het heeft wat voeten in de aarde gehad, maar ze zijn binnen! De wijnen van La Cá staan te wachten op hun afnemers, in onze huiskamer.
Samen met een groep vrienden en kennissen proefden we onlangs de wijnen van Paolo Orlandi, van Azienda Agricola La Cá in Roddi, Piemonte. Ik hoorde over Orlandi via digitale contacten; dankzij de financiële crisis bleef hij met grote voorraden wijn zitten. (En hij zal waarschijnlijk de enige niet zijn.) Maar gelukkig zijn daar de sociale media en e-mail en contact met Orlandi was snel gelegd. Ik nam een interview af en we lieten ook wat proefflessen komen. Ik heb de opmerking van een kennis gekregen dat het wel een beetje een vreemde actie was. Waarom die ene wijnboer helpen, terwijl zoveel anderen het ook moeilijk hebben? Maar is dat niet de kracht van de sociale media? Dank zij internet is contact tussen consument en producent in een handomdraai gelegd, en kan de producent zijn problemen én successen delen met de klant. In mijn ogen bevordert dat alleen maar het begrip over wijn, wijnmaken en de keuzes waarvoor een wijnmaker zich gesteld ziet in deze tijd. En dan past het ook helemaal om met die ene individuele wijnmaker een nauwere band op te bouwen dan met die andere, die niet het contact via mail, Twitter of Facebook zoekt!
Avondje proeven
Begin oktober schoven we met zijn zevenen om onze keukentafel, om de wijnen te gaan proeven. Orlandi had ons zes wijnen gestuurd: een Dolcetto, een Barbera d’Alba, twee Langhe Nebbiolo’s, een Langhe Rosso en een Barolo. Zes rode wijnen, vier druivenrassen.
Het werd een interessant avondje proeven, waarbij het wel lastig was objectief te zijn. Wilden we de wijnen niet per definitie goed vinden, omdat we een wijnproducent wilden helpen? Gelukkig zijn we er uitgekomen, en bleken er zelfs nog diverse verschillende smaakvoorkeuren te zijn. Zo vonden Nico en ik de Dolcetto 2009 iets te stevig en te bitter, te veel tannines voor een Dolcetto. Anderen vonden het een uitstekende wijn, en er werd goed van besteld. Grote favoriet was de Barbera d’Alba La Patrita, uit 2007. Een zeer fruitige en soepele wijn, die het goed zal doen bij vele gelegenheden, om zo lekker even open te trekken.
De Langhe Nebbiolo Arbiot 2005 deed het ook prima: geurend naar thee, viooltjes en rozen, precies zoals je van een Nebbiolo verwacht. Van de Arbiot 2006 konden we niet goed hoogte krijgen. Was het een foute fles? We vermoedden van wel. Inmiddels heb ik nog twee flessen Arbiot 2006 ontvangen, en ik zal ze opnieuw met aandacht gaan proeven. Wijn blijft een natuurproduct, er kan iets mis gegaan zijn…
Met de Langhe Rosso Rigaudon 2006 hadden we allemaal grote moeite. Achteraf gezien hebben we ons gedragen of we niets van wijn wisten – en dat terwijl er vier vinologen aanwezig waren. Die wijn, gemaakt van een hoog percentage merlot, bleek gewoon een nacht open te moeten staan! De volgende dag hebben Nico en ik het restje met heel veel genoegen opgedronken. Ons geheim hebben we nog met één besteller kunnen delen, en wij zijn nu de gelukkige bezitters van een paar flessen prachtige Rigaudon van La Cá.
Tot slot de Barolo Balthasar 2005: een prachtige wijn, maar blijkbaar toch net niet dat wat we van een Barolo verwachtten. Er volgenden geen bestellingen. ‘Mooie Barolo, maar ietsje simpel’, was mijn commentaar. Waarschijnlijk had ook deze wijn een nacht lucht moeten hebben. Als ik één ding van deze proeverij heb geleerd, is dat eerste indrukken kunnen bedriegen.
Vlekkeloos transport
Na het opnemen van alle bestellingen, wat heel wat voeten in de aarde had, verliep het transport van de doosjes naar Nederland gelukkig zeer voorspoedig. Orlandi had het prima voor ons verzorgd, en dochterlief heeft de zending keurig in ontvangst genomen en in de tuin laten zetten. Slimme meid! Maar wat mij en Nico betreft was dit een eenmalig avontuur. Wijn in grotere hoeveelheden uit het buitenland laten komen is leuk, voor een keertje, om te zien hoe het werkt. En het nauwe contact met een wijnmaker is een verrijking van je kennis en ervaring in de wijnwereld. Ik zal graag een keer bij La Cá op bezoek gaan, in de nabije toekomst. Maar een bezoekje aan een Nederlandse wijnhandel, virtueel dan wel live, is een stuk makkelijker.
16 november 2010 door Reageer
Volg mij op....