Sit back and enjoy!
Sloveense wijn bij Koerdische kunst in een Leids museum
“Ik maak mijn wijnen voor de consument, niet voor de journalisten!” Aan het woord is Matjaz Lemut, wijnmaker van Tilia Estate uit de Vipava Vallei in zuidwest Slovenië. Lemut presenteerde zijn wijnen tijdens een opening van een tentoonstelling met moderne kunst in het Rijksmuseum voor Oudheden te Leiden. Het was een gelegenheid die helemaal paste bij zijn statement: wijn schenken aan het publiek niet op een grote proeverij voor de pers, maar op een gewone borrel, waar meer gedronken dan geproefd wordt. Nou ja, helemaal gewoon was het natuurlijk niet. Niet op alle borrels is de ambassadeur van Slovenië aanwezig, en niet vaak kun je wijn proeven in een museum, tegen de achtergrond van een antieke tempel. Maar mij beviel de aanpak uitstekend: het werk van de Koerdische kunstenaar Azad Karim, Verloren Erfgoed, is erg boeiend en de wijnen waren de moeite van de reis naar Leiden waard. Uiteindelijk is wijn daarvoor bedoeld: om van te genieten in goed gezelschap, liefst nog in een inspirerende omgeving!
Orange wine
Eenmaal in gesprek met de aan universiteiten in Zwitserland en Californië opgeleide wijnmaker kwam er een waterval aan informatie los. Over de naam van het bedrijf, Tilia Estate, dat niets te maken heeft met het Argentijnse merk Tilia. Over zijn bewust beperkte productie, maximaal 50.000 flessen per jaar, maar vaker lager. Over zijn stijl van wijnmaken: modern, gericht op de wensen van de consument. Over zijn vriendschap met de Koerdische kunstenaar Azad Karim, die sinds de jaren ’70 in Slovenië woont en van wie hij doeken in zijn wijnkelder heeft hangen. En over de wijnen natuurlijk. Over zijn ‘orange wine’ van rebula (ribolla gialla in het Italiaans): een witte wijn die lang in contact met de schillen is gebleven en daardoor een veel meer oranje dan witgele kleur heeft gekregen. De term ‘orange wine’ is ook in gebruik voor witte wijnen uit amfoor, maar die gebruikt Lemut niet. “Ik wil wijnen maken die drinkbaar zijn, en met amforen kan er veel te veel misgaan”. Amfoorwijnen zijn de hype van het moment in het deel van Slovenië waar Tilia Estate zich bevindt, net als in het Italiaanse Friuli, net over de grens met Slovenië.
2 december 2012 door Reageer
Penina – feestelijke bubbels uit Slovenië
Penina is nieuw. Nou ja, nieuw in Nederland. Want ze maken al eeuwen wijn in Slovenië, en dan vooral wit. Die rukken al een paar jaar op in het Nederlandse wijnschap, en daar komen nu steeds meer bubbels bij. Die noemen de Slovenen zelf Penina. Ze hebben een verfrissende bite en een lekker fruitig karakter. Net even anders dan anders.
De puklavec & friends Sec bijvoorbeeld is ideaal voor een borrel met vrienden. Tatjana Puklavec: “De mooie dingen in het leven wil je met elkaar delen. Als je iets te vieren hebt, is er toch niets leuker dan samen toasten met vrienden en familie? In Slovenië hebben we daar de Penina voor koud liggen.” De Sec, gemaakt van chardonnay en pinot blanc, is een frisdroog feestje in het glas, heerlijk bij hapjes met zalm of garnalen en de perfecte partner van oesters.
5 september 2012 door Reageer
Stara trta: de oudste wijnstok ter wereld
Hij staat er fraai bij, de oudste wijnstok ter wereld: zicht op de rivier de Drava, gesteund in de rug door een gerestaureerd huis, keurig gesnoeid, met zijn stam in een net aangeharkt perkje. Er staat een hek om het perk, en een schoon pleintje ligt voor het huis. Laat die toeristen maar komen!
In Maribor, culturele hoofdstad van Europa dit jaar, staat volgens het Guiness Book of Records (2004) de oudste wijnstok ter wereld, in het Sloveens stara trta genoemd. En ze zijn er supertrots op, daar in Slovenië’s tweede stad. Die Alte Rebe / The Old Vine heeft zijn eigen toeristenfolder, bewegwijzering in de stad én sinds een paar jaar zijn eigen bezoekerscentrum.
De wijnstok staat er al zo’n 400 jaar. Op oude afbeeldingen van het huis uit 1657 en 1681 is de wijnstok te zien aan het huis in de wijk Lent. Het huis maakt sinds de 16e eeuw onderdeel uit van de stadsmuren van Maribor. Maar belangrijker is dat wetenschappelijk onderzoek uitgewezen heeft dat de wijnstok ongeveer 400 jaar oud moet zijn. De uitleg van dat onderzoek staat te lezen op panelen in het bezoekerscentrum, dat tevens informatiepunt is over de rijke wijncultuur van Slovenië. De wijngaarden van het Oostenrijkse Zuid-Steiermark (in het Nederlands Stiermarken, maar dat vind ik zo’n idiote aanduiding), gaan al eeuwenlang naadloos over in die van het huidige Noord-Slovenië, en Maribor was en is voor die wijnwereld een belangrijk centrum. Maribor ligt slechts 20 minuten rijden van de Oostenrijkse grens en is omgeven door heuvels met wijngaarden. Ze zijn vanuit de stad zelfs zichtbaar.
5 augustus 2012 door Reageer
Aspergetijd! (mét recept)
Als wijnliefhebber kun je er niet onderuit, zo lijkt het wel. Je moet asperges eten in deze tijd, en daar MOET wijn bij. Mijn inbox telt talloze nieuwsbrieven van importeurs die mij aanprijzen dat hun wijn écht het allerbeste bij asperges combineert. Zo is daar – net binnengekomen – het advies van Markvandewijn: een glas Silvaner. Inderdaad erg lekker, heb ik al eens ervaren. Andere suggesties: Cheverny Blanc of Sancerre, door Van Wageningen en de Lange, of Verdicchio dei Castelli di Jesi Classico, door Incontro. Allemaal ook uitstekende combinaties.
En dan is er nog de traditionele Elzasser Pinot Blanc, verkrijgbaar bij bijna iedere wijnspeciaalzaak en zeker ook bij de supermarkt. Recent proefde ik weer eens de simpele en makkelijke versie van Jean Rosen, verkrijgbaar bij de PLUS voor € 5,49. Zacht en fris, met bescheiden fruittonen; helemaal niet verkeerd op het terras of bij een klassiek aspergegerecht (je weet wel, met ham en aardappeltjes bijvoorbeeld, wat ze in België à la flamande noemen…).
Maar de meest bijzondere suggestie die ik dit jaar tegenkwam is een Sloveense wijn, de Sauvignon Blanc/Pinot Grigio van puklavec&friends, verkrijgbaar bij de Jumbo voor € 4,99. Hij werd mij toegezonden met een pond asperges én een bijbehorend recept, dat ik natuurlijk uitprobeerde. En dat recept houden we erin!
2 mei 2012 door 1 Reactie
Slovenië, een wijnland in opkomst
Op maandag 16 april presenteerden in Amsterdam 16 producenten uit Slovenië ongeveer 80 wijnen. Hoewel sommige wijnen al verkrijgbaar zijn op de Nederlandse markt, was dit de eerste grote Sloveense overzichtsproeverij in ons land.
Promoten van de Sloveense wijnindustrie gaat vooralsnog hand in hand met promoten van het toerisme, een slimme zet. Onder het motto I feel Slovenia was er promotiemateriaal beschikbaar, waaronder een boekje vol met tips voor vakanties bij de wijnboer (Vineyard Retreats). Ook in een gesprek met de vertegenwoordiger van wijnhuis Dveri Pax bleek dat wijntoerisme en wijn maken, net als in Oostenrijk overigens, vaak hand in hand gaan. Koppelingen van wijnbedrijven met restaurants en/of gastenverblijven lijken in Slovenië veel voor te komen.
Habsburgse Rijk
Slovenië grenst aan Oostenrijk, Hongarije, Kroatië en Italië en met die landen is er een rijk gedeeld wijnverleden. Ooit maakten deze landen deel uit van het immense Habsburgse Rijk, en werden er plassen wijn geproduceerd waar je u tegen zei. Na twee wereldoorlogen, diverse economische crises en een communistisch regime ziet Midden-Europa er in de 21ste eeuw echter nogal anders uit dan in de 19e, en de wijnproductie ook. Maar pas op, want die wijnbouw komt (of is al) terug! Oostenrijk staat al sinds enige decennia weer volop in de belangstelling van de wijnliefhebbers, vooral vanwege zijn kwalitatief hoogstaande wijnen van bijvoorbeeld grüner veltiner, sauvignon blanc of blaufränkisch. Ook in Hongarije worden heel spannende en goede wijnen geproduceerd. Slovenië is waarschijnlijk het volgende land dat de kwaliteitsslag zal maken.
29 april 2012 door Reageer
A Glass of Good Wine in Maribor
In culturele hoofdstad 2012 Maribor is het deze zomer goed toeven. In de stad die claimt die oudste wijnrank ter wereld te bezitten, presenteren 20 wijnmakers uit de wijnstreek Podravje in het noorden van Slovenië 40 regionale wijnen. De aftrap van dit evenement, A Glass of Good Wine genaamd, vond vorige week plaats in de kelders van Vinag, een grote wijnproducent.
18 april 2012 door Reageer
Archiefwijnen p&f wineries te proeven én te koop
In de post trof ik een week of twee geleden deze uitnodiging aan:
Dear Mariëlla, imagine a 50-year old archive cellar, hidden away in the lush green hills of Eastern Slovenia. A sacred place where great wines lay to rest under a thin layer of dust. This is the archive cellar of p&f wineries, which has recently opened her doors.
En vervolgens word ik uitgenodigd op ProWein – de grote wijnbeurs die van 4 tot 6 maart in Düsseldorf wordt gehouden – zo’n archiefwijn, een Pinot Blanc Late Harvest uit 1971 of een Sauvignon Blanc uit 1963, te komen proeven. Een wijn uit mijn geboortejaar! Dat was wel een heel erg verleidelijk lokkertje; behalve een port mocht ik dat nog niet eerder beleven. Maar helaas, een bezoekje aan Prowein zit er niet in dit jaar. Gelukkig biedt p&f wineries een andere mogelijkheid; niet om te proeven, helaas, maar wel om zo’n fles te kopen.
4 maart 2012 door Reageer
Vrijmibo bij puklavec & friends
Wijn en marketing, het zijn twee zaken die tegenwoordig onlosmakelijk verbonden zijn. Zonder een goede marketingstrategie kun je het als wijnproducent tegenwoordig wel schudden. Goede wijn op de markt zetten volstaat niet, die wijn moet aangeprezen worden!
Een bedrijf dat dat naar mijn idee op geslaagde wijze doet, is het Sloveense puklavec & friends. De consument merkt niet direct veel van de marketing, maar zo langzamerhand, bijna sluipenderwijs, dringen de wijnen door op allerlei plekken in Nederland. Even voor de duidelijkheid: de wijnen komen uit Slovenië. Het merk puklavec & friends is echter vooral Nederlands (op dit moment), omdat Tatjana Puklavec en haar Nederlandse man hier wonen. Naast Nederland is ook Engeland afzetmarkt, evenals Slovenië zelf.
20 november 2011 door Reageer
Sauvignon Blanc uit Steiermark: Weingut Tement
Volgens het programma van de reis hoort de Sauvignon Blanc van dit huis tot de top 100 cultwijnen van de wereld. Wie kan dan nog weerstand bieden aan een uitnodiging om mee te gaan op reis naar het zuiden van de Steiermark, één van Oostenrijks meest onbekende wijngebieden? Ik niet, in ieder geval.
Manfred Tement zelf, eigenaar van Weingut Tement, was druk bezig zaken te doen die vrijdag dat we op bezoek kwamen, maar zijn rechterhand Arno Bergler nam ruim de tijd ons de kelders te laten zien en diverse wijnen te laten proeven. Dat proeven geschiedde deels op het terras met uitzicht over topwijngaard Zieregg, deels in de zeer moderne proefruimte, een architectonisch kunstwerkje. En nog geen 500 meter verderop begon Slovenië; de eerstvolgende boerderij lag 30 jaar geleden nog in het Oostblok! Samen met de fantastische wijnen de we proefden vormde dit alles een zeer bijzondere belevenis. Ik geloof bovendien niet dat ik ooit wijnen heb geproefd met uitzicht op de wijngaard waar ze vandaan komen.
6 juli 2011 door 2 Reacties
Volg mij op....