Geproefd: Cava Elisabet Brut Gran Reserva 2005, Àngel Gustá

Vervelend, als je zo weinig over een wijnbedrijf op internet kunt vinden als over Bodegues Gustà. Ik ben al zo gewend aan websites vol achtergrondinformatie dat het stoort als ik die niet tref. De makers van de energieke en uitstekende cava die ik recent proefde hebben wel een twitteraccount (@Gourmet_cava) en een blog, maar erg veel wijzer word je daar niet over de Elisabet Brut Gran Reserva 2005 van Àngel Gustà die ik van CasaCava meekreeg.

Het enige dat ik op het blog te weten kom, is dat Bodega Gustà samenwerkt met Bodega Gomà, en dat ze in Sant Sadurni d’Anoia zitten, de cavahoofdstad van Spanje.
In een Spaans online magazine vind ik nog een interview met eigenaar Àngel Gustà, waaruit ik opmaak dat de samenwerking zeer recent is en diverse cava’s pas op de markt zijn, dat Elisabet de naam van zijn vrouw is, en dat hij heel bewust het percentage chardonnay heeft toegevoegd, voor een ‘unieke kwaliteit’. Maar ja, die vertaling is van Google Translate; mijn Spaans laat helaas te wensen over….

[Lees meer...]

Een restje Spaanse wijngeschiedenis: tostados

Onlangs volgde ik de opleiding tot Spanish Wine Educator, via een cursus in Amsterdam door het Spanish Wine Institute opgericht door Pancho Campo MW. Of ik geslaagd ben, hoor ik hopelijk binnen een week of twee. Tijdens die cursus leerden we niet alleen veel over de huidige Spaanse wijnwereld, maar was er ook aandacht voor de rijke geschiedenis van wijn in Spanje. Zo leerde ik over de wijnen van de Ribeiro, ook wel de wijnen van Ribadavia genoemd, die al in de middeleeuwen beroemd waren.

Volgens de Griekse geograaf Strabo werd er in het gebied Ribeiro, in het noorden van Spanje, in Galicië, al wijn gemaakt in de tweede eeuw voor Christus. De Romeinen waren sowieso geïnteresseerd in het noorden van Spanje, want er waren (en zijn) hier goudmijnen! Cisterciënzer monniken van het klooster van San Clodio maakten wijn in de 15e en 16e eeuw, en pelgrims op hun weg naar Santiago de Compostela werden gesterkt door de zoete wijnen van het gebied. Deze wijnen werden ‘tostados’ genoemd, of Ribadavia-wijnen. Ze werden gemaakt van door de zon gedroogde druiven en waren in het Engeland van de 17e en 18e eeuw enorm populair.

[Lees meer...]

Geproefd: Pere Ventura Chardonnay Xarel.lo 2009

Waar we hem bij dronken, ben ik even kwijt. Maar lekker én goed, dat was deze wijn zeker. Uit de Penedès, hartje cavagebied, kwam een fles Pere Ventura Chardonnay Xarel.lo 2009 naar me toe, een stille witte wijn van een wijnhuis waarvan ik alleen nog de cava’s kende. Beide druiven worden dan ook meestal gebruikt voor de cavaproductie.

Ik noteerde zaken als prettig, mooi, structuur!!, clean, romig, vrolijk. Ik rook vanille, laurier, geconcentreerd rijp geel fruit. Ik proefde rijkdom, volheid, wat tannines (van het hout), een zachte structuur. In alles een wijn waar we heel erg van genoten hebben, en die ook nog eens slechts 12,5% alcohol had. Een wijn waarin de houtrijping goed geslaagd was, met de vrolijkheid en zonnigheid van een mooie cava.

[Lees meer...]

Proeverij ‘modern Spaans’- Vino Sol

Spanje anno 2011 heeft naast airen, het meest aangeplante druivenras voor wit, en tempranillo, de topper voor rood, nog heel wat meer druivenrassen te bieden. Veelal inheems, soms ook internationaal. Boeiend was het om tijdens een proeverij van een startende wijnwebwinkel een aantal wijnen van verschillende druivenrassen op een rij te proeven.

Stefan en Rob van Vino Sol importeren sinds enige tijd wijn uit Spanje. Dankzij Stefans contacten in Spanje – hij is getrouwd met een Spaanse – en Robs ervaring in de horeca, hebben ze een mooi assortiment opgebouwd, dat zij vorige week voor het eerst aan een groter publiek lieten proeven. Op de tafel stond een representatieve selectie van wat het moderne Spanje te bieden heeft: van een prettige cava tot een top Rioja en van een nieuwkomer uit Bierzo, van het druivenras mencia, tot een moderne klassieker uit de Priorat.
[Lees meer...]

Essence of Pecan: a Bottle of Living History for #WBW70

[Spoiler alert: do not scroll down if you don't want to know the plot of this story before it is time]

Tucked away in a corner of our wine storage cabinet till yesterday, was a very special bottle, bought in Barcelona in December 2008. We had found the bottle at the famous wine shop Vila Viniteca close to the Santa Maria del Mar, and bought it purely on it’s reputation and the recommendations of the founders of Catavino, Ryan and Gabriella. If memory serves me right, we paid approximately 70 euro for the bottle.
Safely back in Holland, the wine was allowed to rest, and was designated for a special occasion. Somehow, we kept postponing opening the bottle: the occassion was never special enough, it seemed. Until yesterday. Yesterday was one of those days that one plus one is three. First, it was my birthday; then Catavino send out an e-mail reminding us of Wine Blogging Wednesday #70. That, together with the warm wishes from Catavino’s Ryan and Gabriella Opaz for my birthday, did it: I knew with which bottle to celebrate my birthday ánd to take part in WBW #70, dedicated to Spanish wines.

Supermarktwijn bij een topdiner

Het is af en toe wel goed even met je neus op de feiten gedrukt te worden. Het is natuurlijk leuk om regelmatig over speciale wijnen van bijzondere druiven van piepkleine wijnbedrijfjes te schrijven: lekker ambachtelijk, lekker pittoresk. Maar feit blijft dat het leeuwendeel van de wijn in Nederland via de supermarkten verkocht wordt, en daar komen geen kleine wijnboeren aan te pas. Om in de schappen van een supermarkt te staan, moet een wijnproducent volumes produceren: tienduizenden zo niet miljoenen flessen per jaar.

Berberana
Vorige week donderdag maakte ik in Restaurant Aan de Poel te Amstelveen kennis met de wijnen van het merk Berberana, verkrijgbaar bij AH. Berberana is onderdeel van het Spaanse United Wineries en is het grootste Spaanse wijnmerk in de Nederlandse supermarkten. Naast Berberana zijn ook merken als Marqués de Monistrol en Marqués de Griñón eigendom van United Wineries. Behalve in Nederland zijn de wijnen ook enorm populair in Engeland (en elders in Europa). In Spanje zelf behoort Berberana bovendien ook al tot de grootste spelers.

Aanwezig bij deze eerste Berberana Night waren vertegenwoordigers van de wijnpers, inclusief bloggers, vertegenwoordigers van Berberana en Melman Communications, en de Spaanse ambassadeur, dhr. Juan Prat y Coll, tegenover wie ik mocht plaatsnemen. De chef van Aan de Poel had voor de aanwezigen bij vijf verschillende Berberana-wijnen passende gerechten bereid, waarover ook de ambassadeur, een groot wijnkenner en -liefhebber, uitermate te spreken was.

Vijf wijnen
Op het terras, in de avondzon, werd als apéritief een Cava Brut geschonken van de traditionele drie druivenrassen. Daarbij werden radijsjes en witlofblaadjes in truffelcrème geserveerd. Die radijsjes waren niet aan te slepen… De eerste gang van het diner bestond uit stukjes tonijn op drie verschillende manier klaargemaakt, onder andere met sojasaus. Dit werd begeleid door een frisse, stevige rosé van garnacha en tempranillo, de Berberana Pink Dragon 2009 (€ 4,99). De rosé kon prima tegen het Oosterse smaakmakersgeweld op!

Pata negra met gepocheerd scharrelei en chorizo-crème was eveneens een topper, zeker met de Berberana Red Dragon 2008 (€ 4,99). Bij de Berberana Carta de Oro Crianza 2007 (€ 5,99) had de chef wilde eend gebraden, en bij een Reserva Carta de Oro 2005 (€ 8,99) Schotse runderlende klaargemaakt, met opperdoezen, krokante knoflook en ossenstaart. Vooral de laatste twee wijnen, beide Rioja Doca, zijn serieuze kwaliteitswijnen, in geur en smaak vrij klassiek, met aroma’s van kersen en vanille. Ze ontvingen allebei een rijping op Amerikaans eik, maar niet (alleen) in nieuwe vaten.


Met beide benen op de grond
Wat me vooral op deze avond trof is het gemak waarmee de chefkok van een sterrenrestaurant een werkelijk subliem menu wist samen te stellen met wat we ‘supermarktwijnen’ noemen. Sommige wijnschrijvers, ikzelf incluis, doen daar regelmatig negatief over, over supermarktwijn, maar gelukkig is er dan zo’n diner waar je weer even met beide benen op de grond komt.

Het bedrijf Berberana bestaat al sinds 1877, en werd opgericht in Rioja Alta door Don Miquel Berberana. Zijn doel was goede wijn te produceren tegen een betaalbare prijs, een motto dat het bedrijf nog steeds hoog in het vaandel heeft, ook als onderdeel van United Wineries. De duurzaamheid in kwaliteit en prijs is dé grote kracht van Berberana geworden. En het moet gezegd: knap werk om miljoenen flessen voor die prijs met die kwaliteit op de markt te brengen, jaar na jaar.

Gelukkig wordt ook bij United Wineries steeds meer aan het milieu gedacht: er wordt gewerkt met lichtgewicht flessen en het papier van verpakking en etiketten is gerecycled.
United Wineries bezit eigen wijngaarden, maar koopt ook veel druiven, wijn en most in. Ruim 4000 leveranciers zijn betrokken bij het bedrijf. Daarnaast is er een experimentele wijngaard, zijn er bezoekerscentra, wordt er olijfolie, kaas en ham geproduceerd en bezit het bedrijf diverse luxe wijnhotels door heel Spanje. Niets geen kleine wijnboer dus, maar wel lekkere wijnen, tegen een zeer interessante prijs. Als ik even geen rosé of Spaans rood in huis meer heb en ik moet à la minute iets hebben, dan weet ik nu wat ik bij mijn AH moet gaan halen.

Onderste twee foto’s via Melman Communications.

Castillo Perelada, cava en Dalí


In mijn serie over cava heb ik de grote jongens nog altijd niet behandeld: Freixenet en Codorniú. Een bezoekje én een blogje moet er nog een keer van komen, dat beloof ik. Een andere grote cava-jongen, ook al heel wat decennia actief, is Castillo Perelada. Het huis produceert zo’n 6 miljoen flessen per jaar. De hoofdvestiging van het cava- en wijnhuis ligt niet vlakbij Barcelona, maar veel noordelijker, in Empordá, bij Figueres en de Costa Brava, waar de kunstenaar Salvador Dalí een huis (huizen) en een museum had (en heeft). Dalí was dol op de rosé cava van Castillo Perelada en liet zich er diverse malen mee fotograferen. Gasten die Dali bezochten in zijn huis in Port Lligat werden begroet met een glas Castilla Perelada Rosado.

Middeleeuws kasteel
Het wijnhuis Castillo Perelada is gevestigd in een middeleeuwse kasteel in het stadje Perelada, waar in de 14e eeuw de Karmelieten leefden. De wijntraditie van het kasteel gaat eveneens terug tot die tijd, en zelfs wel verder. Maar de geschiedenis van het huis Castillo Perelada begint in 1923, toen Miquel Mateu de gebouwen kocht. Zijn doel was de wijntraditie nieuw leven in te blazen; al snel werd er ook cava gemaakt, in die tijd razend populair in Europa.

Ook in Perelada ben ik nog niet op bezoek geweest, maar Castillo Perelada-wijnen zijn in Nederland goed verkrijgbaar, onder andere via www.spanjewijn.nl en Noordman Wijnimport. Op het cava-event op 16 juni in het Kurhaus proefde ik diverse cava’s van Castillo Peralada, bij een stand van Noordman Wijnimport. Dé kans om nu eindelijk eens die beroemde cava van Dalí te proeven.

Cava line-up
Een 21ste-eeuwse versie van Dalí’s cava rosé stond koud in het Kurhaus: Castillo Perelada Brut Rosado, van 60% trepat, 20% monastrell en 20% pinot noir. Een stevige droge cava, fruitig en gemaakt op zijn kleur, die in het glas wel even nodig heeft om los te komen. Aroma’s van kersen en rood fruit, stevige bubbels (prijs bij Noordman € 11,20; de rosé wordt ook beschreven in mijn Wijnwebwinkelgids, verschijnt november 2010).

Een uitstekende, gerijpte cava was ook de Gran Claustro Brut Nature 2006, met tonen van drop en laurier, waaraan je bleef ruiken. Gebruikte druivenrassen zijn chardonnay (50%), xarello(30%) en parellada (20%) (prijs bij Noordman circa € 20,- / € 25,-). De naam is afkomstig van de plaats waar de cava rijpt: in de kelders van het oude kasteel, waar ook de Karmelieten hun wijnen bewaarden.

Een derde cava was de Brut Nature Cuvée Especial 2007 (prijs onbekend): parellada, macabeo en chardonnay. Lekker droog, notige aroma’s, zuiver en fris, wordt alleen gemaakt in goede jaren.

Ik eindig met de minste van de vier geproefde cava’s, de Brut Reserva, van macabeo, xarello en parellada. Een echte instapcava; goed gemaakt, prettig, maar niet heel spannend, een beetje commercieel zelfs (prijs € 10,50).

Bovenste foto: Standbeeld van Dalí aan de boulevard van Cadaques, vlakbij zijn huis in Port Lligat.

.

Arrels Blanc Jove – Wijn met wortels


Je zou het soms vergeten, maar rondom Barcelona maken ze niet alleen bubbelende cava, maar ook stille wijnen. Die traditie gaat eeuwen terug, nog verder dan de Romeinen. In een grot in het dorpje Begues, op het terrein van cavahuis Montau de Sadurní, zijn nog niet zo lang geleden zelfs druivenpitten gevonden uit circa 1500 voor Chr.

Cava is er sowieso pas sinds de tweede helft van de 19e eeuw. Veel cavahuizen van nu zijn nog weer later ontstaan: na de Tweede Wereldoorlog bijvoorbeeld (veel middelgrote bedrijven), of zelfs pas in de jaren ’70-’80 van de 20ste eeuw (kleine familieondernemingen).

En dan zijn er ook nog de huizen die al sinds eeuwen wijn maken, maar pas in de jaren ’80 dankzij Spanje’s toetreding tot de EU overgegaan zijn op commercialisatie en gebottelde wijn. Zo’n huis is het hierboven genoemde Montau de Sadurní, in Begues. Al in 1542 wordt de familie Sadurní genoemd, in een oude oorkonde die nog altijd trots in het restaurant van het landgoed getoond wordt. Eeuwen werd op de masia alleen wijn voor eigen gebruik gemaakt (en misschien wat voor verkoop aan de buren). In en om het oude huis staan nog allerhande werktuigen en persen opgesteld die getuigen van die lange wijnmaakgeschiedenis. In de 20ste eeuw werd ook wijn in bulk geproduceerd, om pas rond 1980 met kwaliteitswijn en cava te beginnen.

Van Montau de Sadurní proefde ik recent de Arrels Blanc Jove 2009, een frisse witte wijn van hoofdzakelijk xarello. In de neus heel bloemig, met hints van perzik, bloesem en andere zachte tonen. In de mond fris en vol, met een prettige afdronk. Echt een wijn voor alledag en ieder moment, zonder simpel te zijn. Arrels bekent ‘wortels’ in het Catalaans. De naam verwijst naar lange geschiedenis van de Sadurní-familie en de uitgebreide stamboom, waar de familie uitermate trots op is. Niet iedereen kan zijn stamboom tenslotte terugvoeren tot 1530!

De wijnen en cava’s van Montau de Sadurni zijn nog niet in Nederland verkrijgbaar.

Over cava met chardonnay en met kaas


Een evenement met 18 importeurs of producenten van cava, dat mocht ik natuurlijk niet missen! Op 16 juni organiseerde Vinos de Espana in samenwerking met Ghislaine Melman een eerste cava-event in het Scheveningse Kurhaus. Na mijn cavaspeurtocht van afgelopen anderhalf jaar en het reisje naar San Sadurní d’Anoia en Vilafranca stemt het me heel tevreden dat cava nu toch eindelijk meer bekendheid in Nederland gaat genieten. En het evenement heeft me ook weer nieuwe dingen geleerd. Zoals het feit dat ik cava met chardonnay toch wel ben gaan waarderen én dat cava uitstekend combineert met kaas!

Chardonnay
Het liefst drink ik een Brut Nature van de drie traditionele druivenrassen: parellada, macabeu en xarel.lo. Maar een paar procent chardonnay erbij kán ook best interessant uitpakken!
Bijvoorbeeld in de prettige en frisse Brut Nature van Bodegas Parato (Icarius), waar 7% chardonnay aan de bekende mix is toegevoegd. Waarom ze dat doen? De antwoorden verschilden nogal. Bij Bodegas Parato vertelden ze me dat het om de volheid van de wijn ging, dat beetje extra, de bite. Dat laatste vind ik niet overtuigend, maar goed.


Bij Heretat Mas Tinell (Van Broekhuizen) – met hun geweldige Brut Nature Reserva Carpe Diem 2004 en de Extra Brut Cristina Gran Reserva 2004, geschonken bij het huwelijksdiner van de Infante Cristina – gaf men gewoon eerlijk toe dat iedereen het doet, dus zij ook. Sinds Codorniú er mee begon, om een stijl cava te maken die dichter bij champagne ligt, zijn velen hen gevolgd, uit marketingoogpunt.
Bij de stand van Castillo Perelada (Noordman), waar ik apart nog op terug kom, gaf men er nog een andere reden: door chardonnay zou cava langer houdbaar blijven. Hmm, al helemaal niet overtuigend, want ik heb cava’s op van alleen parellada, macabeu en xarel.lo die vijf jaar op de latjes (rima) hebben gelegen, en geweldig waren. De waarheid ligt waarschijnlijk ergens in het midden, zoals zo vaak.

De beste cava’s waar chardonnay aan toegevoegd was, waren voor mij de Gran Reserva Extra Brut Cuvée Antonio Mascaró en Reserva Brut Monarch, beide van Mascaró (CasaCava) én diverse cava’s van het biodynamisch werkende huis Eudald Massana Noya (Bourgondisch Lifestyle). Dit huis vond ik echt een ontdekking. Alle cava’s waren heel zuiver en fris. Bovendien trof ik vooral in deze cava’s weer die zon, die ik zo typerend voor een goede cava vind.

Kaas
Daarbij kwam verder nog dat de cava van Eudald Massana Noya geweldig combineerden met de diverse kazen die René Koelman erbij serveerde. Nooit gedacht dat kaas en cava zo’n goede combinatie zouden vormen. Als absolute topcombinatie was er de Cava Brut Nature Mil.leni Ecologico (met chardonnay!), met een stukje IJsselsteinse Romero: to die for! Romero is een harde rauwmelkse boerenkaas uit IJsselstein en heeft 6 maanden gerijpt in rozemarijn. De IJsselsteinse kaasmaker liet zich inspireren door een Spaanse kaas! Deze cava combineerde ook prima met Napoleon, een schapenkaas uit de Pyreneëen.

Dan was er nog de Cava Brut Familia, een frisse, wat appelige cava met citrustonen, die uitstekend combineerde met een cabra granja, geitenkaas uit midden-Portugal. Tsjonge, wat zijn er toch een lekkere en bijzondere kazen, en wat combineert dat goed met cava.


Als laatste nog één kaas-cavacombinatie: Cava Brut Nature Familia met Achels Blauw, een Nederlandse blauwschimmelkaas. De cava had tonen van koffie in de neus, was fris en opwekkend en gemaakt van de traditionele drie rassen. De combinatie met een blauwschimmelkaas verraste me enorm. Ik vroeg René hoe hij de combinaties maakt: gewoon op gevoel! Hij kent de kazen en de cava’s, gaat in zijn hoofd de smaken af en combineert dan. Ik heb nog een boel te leren!

N.B. Toevoeging 20 juni: via Twitter leerde ik nog meer kaas-cavacombinaties. @grapesflavours meldde mij nog een favoriete combinatie: Gorgonzola met cava (maakt het geheel romig in je mond) of Langres met cava! Ze dronken er Cava Zeta bij.

Cava-spijscombinaties


Over tocinillo met cava semi-sec heb ik al geschreven. Net als met stille wijn kunnen de verschillende soorten cava met verschillende gerechten gecombineerd worden. Een eerste kennismaking met cava-spijscombinaties beleefde ik bij het bezoek aan cavahuis Mascaró in Vilafranca del Penedes, waar we ongelooflijk gastvrij werden ontvangen!

Na een rondleiding door de kelders en het ‘museum’, waar onder andere verouderde apparatuur gebruikt in het bottelingsproces wordt bewaard, genoten we in het proeflokaal van vijf verschillende soorten cava, die we combineerden bij een rijke hoeveelheid hapjes die op tafel verschenen. Al pratend over cava en wijnmaken leerden we veel van Maria, verantwoordelijk voor de verkopen van het cavahuis, en eigenaresse Montserrat Mascaró en haar gezin.

We startten met Brut Nature (Pure), mijn absolute favoriet: gemaakt van 80% parellada en 20% macabeo. Fris, droog, geen enkele gram toegevoegde dosage, heerlijk dorstlessend, geweldig als apéritief. Ik vond deze cava uitstekend passen bij de ham die op tafel stond, en bij de overheerlijke huisgemaakte tortilla (dikke omelet met aardappel). Montserrat Mascaró vond echter dat de Brut Nigrum eigenlijk nog beter bij de omelet paste. Brut Nigrum bevat 60% parellada, 30% macabeo en 10% xarel.lo. Dit laatste druivenras zorgt voor wat meer structuur in de wijn. Inderdaad was deze iets rondere cava geschikter om te drinken bij de romige omelet, waarin de stukjes aardappel wat zoet overkomen.

De Brut Rubor Aurorae, een rosé cava gemaakt van trepat, ging weer uitstekend met stevige kazen. Om zo te drinken ervoer ik deze cava als iets te lief, waarschijnlijk vanwege de enorme fruitigheid, die na de twee eerste Bruts even wennen was. Maar bij de wat scherpere gele kaas die op tafel stond, was de combinatie uitstekend.

Dan was er de grande seigneur van de avond: Cuvée Antonio Mascaró, een Gran Reserva van 50% macabeo, 35% parellada en 15% chardonnay, uit het oogstjaar 2002. Een zeer serieuze, droge cava, met in de neus tonen van gist en in de mond het kenmerkende kinine-bittertje en wat oxidatiefs. Echt een cava om goed bij te eten: kreeft bijvoorbeeld! Over de vijfde cava, de Ambrosia, schreef ik al eerder.


Het is echt iets om verder mee te experimenteren: cava in combinatie met diverse gerechten. De diversiteit in cava’s is dan ook groot, groter dan de Nederlandse bubbelliefhebber beseft. Hopelijk kan het komende cava-event in het Kurhaus daar verandering in brengen. Jammer eigenlijk dat dat alleen voor professionals is. Maar goed, als sommeliers en restaurant-eigenaren daar alvast de vele mogelijkheden van cava leren kennen, is er misschien al een slag gewonnen. Uiteraard zal ik er verslag van doen, van dit event. Wordt vervolgd!

Cava van Mascaró wordt verkocht bij CasaCava.