Ik ga een mythe onderuit halen. Iedereen die ik vertel dat ik naar Zweden ben geweest op vakantie, begint over de hoge prijzen. Niet alleen van alcohol, maar van alles. Laat ik heel kort zijn: allemaal onzin! Het levensonderhoud is in Zweden net zo duur als hier, soms zelfs goedkoper. Wie betaalt er nu slechts 1 euro voor uren parkeren hier in Nederland? En dat was niet ergens achteraf, dat was in alle plaatsen waar we kwamen. Ook brood, melk, groente, vlees: alle prijzen zijn heel vergelijkbaar.

En dan de wijn: eergisteren zag ik bij Henri Bloem The Hermit Crab van d’Arenberg (viognier/marsanne) voor € 10,95 staan. Laat ik daar in Zweden nu slechts 89 SEK voor hebben betaald. Omgerekend minder dan € 8,90! Toegegeven, de kroon staat laag ten opzichte van de euro, maar dan nog.
Hetzelfde geldt voor de Orballo Albariño: voor € 10,95 hadden we een fles meegenomen uit Nederland, van Grapedistrict. Deze wijn staat voor 97 SEK op de plank in de Systembolaget-winkels (€ 9,70). Voor een Errazuriz Cabernet Sauvignon Rosé betaalden we slechts 69 SEK, de Raimat Abadia Blanc de Blanc kostte het zelfde. Dat lijkt me een aardig prijsje voor bij de Mitra (ik kon het niet nagaan op de site).

Als je nog niet overtuigd bent: bij een uitstekend restaurant in Stockholm, Berns Asiatiska, waar we heerlijke sushi en Aziatische hapjes aten, betaalden we 38 euro voor een fles Trimbach Riesling 2007. Niet echt veel voor zo’n naam en die kwaliteit.

Zweden heeft de afgelopen jaren dan ook heel wat ‘water’ bij de wijn moeten doen. Accijnzen (€ 2,158 per liter op wijn tussen 8,5 en 15%, tegen € 0,6854 in Nederland) en btw (25% in Zweden, tegen 19% hier) zijn hoog, maar wel gedaald. En blijkbaar heeft de Systembolaget, scherpe inkopers, anders zijn die lage prijzen niet te verklaren.
Als gevolg van het lidmaatschap van de EU is het staatsmonopolie op import van wijn al doorbroken. Grote restaurants importeren nu zelf vaak hun wijnen. Particulieren mogen net als in de rest van de EU 90 liter uit het buitenland invoeren, en bovendien online in het buitenland bestellen. Alleen de kleinhandel is nog altijd stevig in handen van de Systembolaget. Deze winkels zijn ontstaan uit initiatieven van mijnwerkers in de 19e eeuw, om geen winst te maken op de verkoop van alcohol. Nog steeds is dat – in de folders althans – een belangrijke drijfveer voor de staat.

De Systembolagetwinkels zijn pas sinds een jaar of vijf à tien self service geworden. Er schijnen er echter nog steeds een aantal te zijn waar je aan de balie je wijn of sterke drank moet bestellen. Gelukkig zijn de winkels heel vindbaar in de stedelijke centra. Over het assortiment waren we niet altijd te spreken; hoe kleiner het stadje, hoe minder de keus. Zo had het winkeltje in Gränna eigenlijk voornamelijk supermarktkwaliteiten, maar die in Södertälje gelukkig een veel grotere range. Opvallend zijn ook de grote hoeveelheid alternatieve verpakkingen: bag-in-box, blikjes, pakjes. Volgens Nico’s Zweedse nicht leveren die bib’s overigens grote problemen. Huisvrouwen zouden er stevig van aan de drank raken. De verpakking gaat namelijk gewoon leeg als hij eenmaal geopend is. Het drinkt zo lekker weg, het pak moet leeg…

A holiday in South Sweden: that means no vineyard visits, our teenagers must have thought! Yippee! But alas, their wine-loving mum DID find a vineyard to visit, even on this holiday, even in Sweden. After some tips from people that ice wine was made in Sweden, and some major googling, I found Blaxsta Vingård, near Flen. And by chance (is it…?) Flen was on our way from one campsite to the next. I emailed owner Göran Amnegård and after some mails back and forth it was decided to go to lunch at Blaxsta’s summer bistro Kung Blacke on August 1, one day before this special vineyard restaurant closed for the season.

Amnegård is not only Sweden’s best known winemaker, but also a renowned chef, with 17 years of experience in Canada. He and his family returned to Sweden at the start of the new millennium, to a farm behind the 12th century church of Blacksta, not very far from Stockholm. They planted vines, vinifera and non-vinifera, mainly chardonnay, merlot and vidal. Vidal vines take up 80% of the vineyard and go into an ice wine that has won several prizes already. Wine is also made from other fruits: raspberries, lingon berries, apples, plums etc…. The winery is housed in a historic barn from around 1600, wine cellars date from 100 years earlier. The vines are planted on gently sloping, south facing terrain, partly behind the huge red colored wooden barn, partly along the main road in front of the little church. Most of the vines have a beautiful view to a glittering lake, as do the visitors of the restaurant. The soil consists of clay and lots of rocky underground.

We arrived on a very sunny day, and were greeted by Amnegård ‘s wife, who told us a lot about the winery, the wines and the surroundings. For lunch, we decided on a slice of roasted wild boar with a selection of summer vegetables from the garden, accompanied by a glass of the Blaxsta Merlot 2006. The wine was very fruity, lots of red currants, also spicy, with mild tannines and good balance. It is made completely in stainless steel. A very good merlot, more to our taste than the Chilean one we brought along on this trip (Luis Felipe Edwards, Merlot 2006).

Lunch was finished with some delicious desserts: I had lightly cooked rhubarb, Nico chose the Canadian cheesecake, while the kids chose a heavy chocolate muffin with wild strawberries. Of course we had to taste the vidal ice wine, from 2007. The price was rather high (€ 19,50 for a small glass), but the experience was worth it, considering the high taxes on alcohol in Sweden and the extreme circumstances the wine is made under. Very spicy notes, tones of wax, good acids, good balance.

Since Amnegård had to cook lunch for a growing number of guests, there was not much time to talk extensively. I managed to chat some more over the kitchen counter about his choices of grapes, while he decorated the plates with an assortment of summer vegetables. I asked him why he chose vinifera. ‘To distinguish myself from other Swedish wineries, who work with the new grapes only’, was the answer. And of course because he thinks it IS possible, even here.

Merlot was chosen over pinot noir for example because merlot needs less days to ripen from blossom to berry. Moreover, daylight in Sweden lasts longer (Blacksta is on the 59th N latitude!) so the grapes get more light daily then, say, in France. That is one reason that Blaxsta and other vineyards in Sweden manage to produce very drinkable (even excellent in Amnegård ‘s case) wines.
Another thing I learned is that his vinifera vines are ungrafted! Phylloxera has no hold in Sweden; it does not survive -3 °C; and that temperature is certainly reached every winter. Other diseases like oidium and mildew are non-existent. Visiting wine specialists from Bordeaux couldn’t find any bug, fungus or whatsoever in Amnegård’s vineyard. That makes the plant material very healthy, and Blaxsta is working completely organically.

All in all this was a wounderful experience, with good food, good wine, nice people, beautiful surroundings and stuff for some stories! And one day, we will certainly go back to try the Chardonnay. Blaxsta doesn’t sell to the state liquor shops anymore, to much hassle. Therefore, we were not able to buy anything. But you can order directly at the estate, online!