Arunda, de hoogstgelegen Sektkellerei van Europa

Arunda2Het was een bijzondere ervaring: uit de bus stappen op 1200 meter hoogte, en langs huizen met houten balkons vol geraniums wandelen naar de Sektkellerei. En dan ook nog eens de hoogstgelegen Sektkellerei van Europa! Rondom het dorp waar we uitstappen, liggen alpenweiden en bossen; wandelpaden lopen overal de bergen in. Ver weg, in de diepte, stroomt de Etsch; de hitte van het dal is hier veranderd in een heerlijk frisse koelte. Wijngaarden zien we hier op 1200 meter hoogte niet, maar er wordt wel uitstekende Sekt gemaakt. Hoe zit dat? We zullen het verhaal van Sektkellerei Arunda in Mölten, een dorp in Südtirol, uitgebreid te horen krijgen.

Arunda1

Bollicine
Na een korte wandeling vanaf de bushalte staan we voor een bescheiden deur in een oude verbouwde 16e-eeuwse hoeve. We bellen aan bij Sektkellerei Arunda. Onze komst is gelukkig aangemeld en we worden ontvangen door Michael, zoon van oprichters Josef en Marianne Reiterer. Michael doet ons om te beginnen uitgebreid de ontstaansgeschiedenis van het bedrijf uit de doeken: vader Josef Reiterer, geboren in Mölten, kreeg dankzij de plaatselijke Rotary en Lions Club de kans ingenieur en later oenoloog te worden. Nadat hij na veel reizen weer neerstreek in zijn geboortedorp, besloot hij in 1979 Sekt te gaan maken. Gewoon, omdat hij dat leuk vond. Van grote invloed op het ontstaan van de Kellerei en de productie van Sekt was ook moeder Marianne, sommelier en een groot liefhebber van mousserende wijnen – bollicine, zoals Michael ze op zijn Italiaans noemt. Marianne heeft nog steeds een zeer grote rol bij het assembleren van de wijnen. Dankzij een geïnteresseerde afnemer die toezegde de hele voorraad te willen verkopen, kwam het bedrijf door de moeilijke startfase heen.

[Lees meer...]

Wijnwandelen in Zwitserland

routegourmandeDit najaar zal ik kennismaken met de Zwitserse wijnen én wijngebieden, tijdens de jaarlijkse Digital Wine Communicators Conference, die gehouden wordt in Montreux. Wie al eerder in Zwitserland is, of er vakantie houdt, kan deelnemen aan tal van wijnwandelingen en routes gourmandes, georganiseerd door diverse organisaties.

[Lees meer...]

Vakantietips – wijnwandelen op Sardinië, druivenplukken in Frankrijk

SardegnaVoor wie nog niet bedacht heeft waar zijn of haar vakantie dit jaar naar toe gaat, heb ik nog een paar boeiende vakantietips, uiteraard rondom wijn.

Els Groot is druk bezig nieuwe wijnwandelreizen te ontwikkelen. Recent is er een naar Sardinië gereed gekomen. Hij gaat plaatsvinden in oktober, en staat bol van de fantastische activiteiten: wijnproeven, kookworkshops, wandelen etc… Voor liefhebbers van natuurschoon, bijzondere druiven en lekker eten een absolute aanrader. Je vindt meer informatie op de website van Els.

[Lees meer...]

Appellation Mâcon bestaat 75 jaar

De appellation Mâcon, het zuidelijke deel van de Bourgogne, bestaat dit jaar 75 jaar, en dat wordt gevierd. In 1937 behoorden de wijnen van Mâcon tot de eersten die een officiële herkomstbenaming kregen. De appellation is er anno 2012 duidelijk blij mee, en heeft bijvoorbeeld illustrator Serge Bloch gevraagd het lustrum op te luisteren met zijn vriendelijke en vrolijke tekeningen. Bloch is vooral bekend van zijn illustraties voor kinderen en zijn werk voor The Washington Post en The New York Times. Voor elk van de 27 dorpen die hun naam achter ‘Mâcon’ op het etiket mogen plakken als aparte herkomstbenaming ontwierp Bloch bijvoorbeeld een aparte animatie.

Hoogtepunt van de festiviteiten zal liggen in het weekend van 26 en 27 mei. Dan zal op de Esplanade Lamartine in de stad Mâcon een grote wijnbar gerealiseerd worden, waaraan alle producenten wijnen leveren. Street-art collectief Les 3 Barons zal een levend fresco maken in de kleuren van de wijnen, er zal muziek zijn van lokale artiesten, een tentoonstelling met werk van Serge Bloch en nog veel meer.

[Lees meer...]

In de schaduw van de bosrand


Wandelen door de wijngaarden geeft je een bredere kijk op de aard en de smaak van een wijn dan erover lezen in je luie stoel. Je ervaart dan namelijk zelf hoe een stuk wijngaard ligt: op een helling of in de vlakte, in de schaduw van de berg of in de volle zon, bezaaid met kiezels of juist niet, enzovoorts.

Neem nou de Lage Musenhang in Forst, in de Pfalz: een smal stuk helling, direct onder de bosrand, slechts 8,63 hectare groot. Onder andere Weingut Lucashof bezit er stokken riesling en gewürztraminer.

Moeite met rijp worden
Op de Musenhang hebben de druiven soms echt moeite rijp te worden, vanwege het feit dat de stokken eerder op de dag in de schaduw van de berg komen te staan. Druiven op deze akker blijven regelmatig tot november hangen, om optimale rijpheid te bereiken. Op de Lage Ungeheuer daarentegen, net iets lager op de helling en buiten de schaduw van het bos, staan de druiven een groter deel van de dag in de zon, en kunnen dus veel eerder voldoende suikers ontwikkelen en helemaal rijp worden.

Een Riesling van de Musenhang kan daardoor frisser smaken en hogere zuren hebben. Meestal zijn de wijnen van de Musenhang wat slanker dan die van de Ungeheuer. Daar komt nog bij dat de Musenhang meer kalksteen in de bodem heeft, tegenover bijvoorbeeld basalt in de bodem van de Ungeheuer. Die kalksteen levert een uitgesproken mineralig karakter in de wijnen op.
In 2008 haalden de druiven op de Musenhang door die beschuttere plek nét niet de kwaliteit van een Spätlese, waardoor Hans, zijn broer Klaus en diens vrouw Christine Lucas besloten een Kabinett Trocken te maken, en geen Spätlese.

Combinatie met quiche lorraine
Mij beviel deze Riesling Kabinett Trocken 2008 van de Musenhang zo goed, dat ik twee flessen ervan meenam naar Nederland. Vorig weekend ging er één open, bij de quiche lorraine. Het bleek een geweldig combinatie: de zuren van de wijn konden uitstekend op tegen het vet van kaas, eieren en spek. De mooie fruittonen van de Riesling gaven bovendien een heerlijke afwisseling met de toch wel heftige smaken van de quiche.

Wilde zwijnen
Overigens geeft zo’n akker net onder de bosrand nog meer speciale zorg: in sommige jaren werken de wilde zwijnen zulke hoeveelheden druiven weg, dat de oogst verloren gaat. Dat was in 2009 het geval: er zal geen Gewürztraminer 2009 van de Musenhang zijn op de Lucashof. De zwijnen hebben een feestje gehouden!

Ook nog aan te raden van de Lucashof: Spätburgunder Rosé Sekt! Een heerlijke fruitige Sekt, met veel zacht rood fruit. Jammer dat ik er niets van heb kunnen meenemen.

Meer aanraders: gewoon gaan slapen op de Lucashof, in een van de fraaie kamers, en genieten van het zeer uitgebreide ontbijt. En vervolgens een mooie proeverij bijwonen. Alle wijnen van de Lucashof zijn top!

WijnWandeltochten 20 jaar


In 1990 startte Jeanet Bruining haar WijnWandeltochten. In 2010 bestaat de wandelorganisatie twintig jaar, en dat wordt gevierd met onder andere negen speciale wijnwandel- vakanties naar Duitsland, de specialisatie van Bruining.
Natuur- en wandelland Duitsland brengt niet alleen goede wijn voort, het kent ook vele creatieve wijnboeren en innovatieve koks. Tijdens Bruining’s WijnWandeltochten komen de deelnemers in de kelders en keukens van deze culinaire voorhoede terecht.

Er zijn wijnwandelvakanties van diverse lengtes, variërend van vier tot zeven dagen. Een aantal is met elkaar te combineren. Gedurende die dagen en tochten proeven de deelnemers tientallen uitstekende wijnen van goede wijndomeinen. Groepen bestaan uit 6 tot 12 mensen.

Bestemmingen in 2010 zijn onder andere: Pfalz, Ahr en Mittelrhein in mei, Franken in juni en juli, Saale Unstrut en Sachsen in augustus en Nahe en Rheinhessen in september.

Kijk hier voor een verslag van een wandelreis met Jeanet Bruining.

Pfalz – Dr. Bürklin-Wolf


Zo, tijd om nog eens even wat aandacht te besteden aan de wijnmakers van de Pfalz. Want wat heb ik er mooie wijnen geproefd. Jeanette Bruining, de organisator van de wijnwandeltocht, had iedere dag voor ons een bijzondere proeverij georganiseerd, die ik in een aantal artikelen zal beschrijven.

Dag 1 – zondag 25 oktober
Na het dumpen van de koffer restte mij nog net een half uurtje om de wandelschoenen aan te trekken: we gingen om 14 uur onmiddellijk op pad, de wijngaarden en het Haardtgebergte in. De 16 man en vrouw zetten er een stevig tempo in. Eerst door het vriendelijke Forst, waar de Weinstrasse dwars door het dorp loopt en de wijngoederen zich aaneenrijgen. Dan door beroemde wijngaarden als Jesuitengarden, Kirchenstuck, Ungeheuer en Freudenstuck. Na een stevig klim, onder andere langs een oude basaltgroeve en dwars door het bos, arriveerden we in de ruïneWachenberg. De koele Riesling smaakte er uitstekend..

Na een steile afdaling liepen we door het dorpje Wachenheim in de avondschemering naar het Weingut Dr. Bürklin-Wolf, waar we vervolgens zeer professioneel werden onthaald. In de stijlvolle ontvangstruimte was de proeftafel al voor ons gedekt. Heerlijk, een proeverij waarbij je zittend mag genieten. Dat is wat mij betreft essentieel om aandachtig je ‘werk’ te kunnen doen. Het glaasje Ortswein (Wachenheimer Riesling 2008) ging er wel in: een prettige, mineralige wijn met veel frisse zuren. Helaas bleken mijn proefvaardigheden die dag gehinderd door het hoestmedicijn dat ik de afgelopen dagen tegen de kriebelhoest had genomen. Een echt goed oordeel vormen over de wijnen van Bürklin-Wolf (BW) kon ik dan ook niet.

Vatenkelder
Het korte bezoekje aan de vatenkelder was als altijd erg leuk. BW werkt vooral met gisting op grote houden vaten voor de Riesling, die dan ook nog lustig stonden te ploppen. Overal staken de watersloten omhoog en in de kelders ging de lucht van gist. De houten vaten worden wel gecontroleerd op temperatuur: koelelementen zijn ingebracht, zodat de most op temperaturen onder de 20 graden kan blijven. BW is de afgelopen jaren overgeschakeld op biodynamie; in 2008 hebben ze een erkenning gekregen van Biodyvin. Dit jaar, 2009, was, vanwege die omschakeling, voor het eerst de gisting spontaan op gang gekomen. Dit betekent dat er geen gist aan de Rieslings is toegevoegd, maar dat de gisten die op de druivenschillen zaten, voldoende waren om de alcoholische fermentatie op gang te brengen. Tom Benns, verkoopleider en onze gids, was er erg trots op.


BW gebruikt overigens voor haar Riesling een eigen classificatiesysteem. Grand Cru (GC) en Premier Cru. Het bedrijf is lid van de VDP, maar hanteert desondanks niet de term Grosses Gewächs. Wat mij betreft is dit onnodig ingewikkeld doen, maar Benns wist met verve te vertellen waarom BW toch gekozen heeft voor een eigen systeem. Mij overtuigde het niet.

Hohenmorgen en Ungeheuer
Maar zoals altijd gaat het natuurlijk om de wijnen: we proefden er nog zeven, allemaal Riesling, en als achtste een Pinot Noir. Jeanette had ervoor gezorgd dat we telkens van één en hetzelfde jaar maar van twee verschillende Lagen een wijn proefden. Zo stond er een 2008 Wachenheimer Rechbächel PC tegenover een 2008 Rupertsberger Hoheburg PC en een 2001 Hohenmorgen GC tegenover een 2001 Ungeheuer GC. Ondanks het hoestmedicijn kon ik gelukkig het verschil ruiken en proeven tussen bijvoorbeeld de akker Hohenmorgen en de akker Ungeheuer. De Hohenmorgen was al wat verder ontwikkeld, rook naar toffee en appeltjes en had een wat korte afdronk. De Ungeheuer rook naar anijs (zo’n blokje voor de anijsmelk), was nog heel fris en had een ellenlange afdronk. Het was duidelijk de betere wijn, met een heel andere terroir dan de Hohenmorgen. De bodem van Ungeheuer bestaat uit kalk en basalt, een vulkanische gesteente. De Hohenmorgen bevat naast kalk vooral zandsteen.
Een echte favoriet kwam er voor mij niet uit deze proeverij, maar dat kan ook de invloed van het hoestmedicijn zijn.
Of het moet misschien de Forster Riesling Auslese 2008 zijn. Daar ging een flesje van mee naar huis!

Mensen maken de wijn

Een van de treffendste ervaringen in de Pfalz vond ik het verschil in uitstraling en sfeer bij de producenten die we bezochten. Ze maken allemaal prachtige wijnen, maar bij de één voelde ik me meer thuis dan bij de ander. Waar dat aan lag? Aan de mensen achter die wijnen! Nergens heb ik zo duidelijk ervaren dat je nog zulke kwalitatieve wijn kunt maken en nog zo’n chique ontvangstkamer kunt hebben, maar dat ook de mens die de wijn toelicht en het verhaal wat erbij vertelt wordt, ertoe doet.

Een goed voorbeeld is ons bezoekje aan Weingut Thomas Steigelmann in Gimmeldingen. Geen wijndomein dat in de GaultMillau voorkomt, maar wel één met een zeer sappige, smakelijke Portugieser van 60 jaar oude stokken. Zeer hartelijk werden we er ontvangen door de oudste generatie Steigelmann, die het roer eigenlijk al overgedragen heeft aan de volgende. Enigszins onwennig maar met veel passie deed de 70-jarige Herr Steigelmann zijn verhaal, en nam ons allemaal voor zich in. Weingut Steigelmann ontving ons niet in een mooi proefkamer ingericht met antiek, maar gewoon op de binnenplaats, aan een lange schragentafel. Ons plezier was er niet minder om!

Een vergelijkbare ervaring had ik op mijn privébezoek aan Weingut Gabel in Herxheim. Rianne Gabel is van geboorte Nederlandse, en via de Vrouwen in de wijn hadden wij al eens contact gelegd. Zij nodigde mij uit langs te komen en haalde mij op halverwege de derde wandeldag, toen de rest van de groep aan de lunch ging bij een ander Weingut.
Ik maakte kennis met haar en haar man Wolfgang, lunchte in de keuken, proefde de wijnen, zag de cuves en bezocht met Wolfgang de wijngaarden. Nergens heb ik mij meer op mijn gemak gevoeld dan bij dit wijngoed. En hoewel het bedrijf niet in de GaultMillau staan en niet aangesloten is bij prestigieuze clubs als de VDP, heb ik toch genoten van de wijnen.


Zo was daar bijvoorbeeld de Gabel Secco, een wijn gemaakt door de zoon des huizes die nog een wijnopleiding volgt. Gemaakt van rivaner, kerner en scheurebe, met een heel frisse smaak van rijp geel fruit: een perfect zomers terrasdrankje! De fles is afgesloten met een kroonkurk, aangezien de druk in een Secco veel lager is dan in een Sekt. Daardoor is ook de mousse minder heftig dan bij een Sekt.
Gabel jr. wordt, net als zijn zus, die eveneens een wijnopleiding volgt, al volop in het bedrijf betrokken. Deze Secco was niet het enige project van de jongste generatie: een rode wijn met rijping op barriques en een eigen Riesling, de Junge Gabel, behoren tot de wijnen waar broer en zus aan werken.
Ik proefde ook die Junge Gabel 2008, naast een gewone Riesling Classic 2008. Beide waren heerlijk frisse wijnen, maar met duidelijke verschillen. De Junge Gabel kwam dan ook van een bodem met een hoger kalkgehalte en de druiven zijn rijper geoogst dan voor de Riesling Classic van Wolfgang zelf.

Gecharmeerd was ik ook van de Gabel Pinot Rosé Brut 2007, een van de eerste vrolijke Sekts die ik heb geproefd. Gemaakt volgens de traditionele champagne-methode, met een mooie neus van zacht rood fruit en heel licht wat gist. In de mond zacht en rond, met een mooie balans en een aangename mousse. Jammer dat ik niet met eigen auto naar de Pfalz was gekomen.

Hoewel de familie een grote (misschien wel een te grote, wordt zelf ook toegegeven) range aan rode wijnen maakt, heb ik die niet geproefd. Wel mocht ik nog genieten van een aantal edelzoete wijnen, de grote passie van Wolfgang. Ik proefde een heerlijke Scheurebe Auslese 2007 en een even smakelijke Riesling Auslese 2006. Eerder deze week beschreef ik al de Riesling Auslese 1992.
Wolfgang legde me uit waarom hij zo van deze zoete wijnen houdt. ‘Het zijn wijnen om na te laten aan de volgende generaties; om een schatkelder mee te vullen, zodat je je kinderen iets nalaat om van te genieten en zodat zij zich jou in die wijnen herinneren. Het is erfgoed, iets wat de wijnboer nalaat aan het nageslacht.’ Een prachtige gedachte!

Na een bliksembezoekje aan de Gästeweinberg, waar particulieren een eigen wijnstok kunnen pachten, was het al weer tijd om naar het volgende wijndomein te gaan. Het bezoek was veel te kort geweest, maar ik heb er veel geleerd en prettige mensen leren kennen. Het was het bezoek dat me het meest heeft geraakt, hoe aangenaam de andere proeverijen (waarover later meer) ook waren! Wijn mag dan gemaakt worden in de wijngaard, volgens velen, maar de mens erachter is toch altijd een niet te onderschatten én bepalende factor.

De wijnen van Weingut Gabel zijn verkrijgbaar bij Wijnhuis Oktober in Breda.

Activiteiten in de wijngaard


Wandelen rondom Forst betekent uiteraard wandelen in de wijngaarden. En niet de minste: tussen de bergen en het dorpje liggen bekende ‘Lagen’ als Kirchenstück, Ungeheuer en Musenhang. In de wijngaarden was de oogst al voorbij, maar gelukkig was er nog volop interessants te zien. Allereerst natuurlijk de bladeren van de druivenstokken: helemaal dor en verdroogd vlak tegen het dorp, nog groen en verkleurend naar geel hogerop de hellingen. Dat dorre was te wijten aan recente nachtvorst; hogerop de hellingen is het warmer, daar had de nachtvorst geen invloed gehad. Die paar graden verschil merk je dus onmiddellijk. Overigens heeft de Pfalz een zeer mild klimaat: er groeien overal vijgen- en amandelbomen.


Helaas kleurt riesling niet mooi rood; daar had ik een beetje op gehoopt. Gelukkig hebben we later wel meer kleur gezien, onder andere bij rijen dornfelder of tempranillo (niet echt een druif die hier thuishoort, maar goed…..).

Net als in het dorp rook het ook in de wijngaarden zurig en ‘wijnig’. Sommige boeren hadden de pitten, schillen en takjes al over de bodem uitgestrooid, als meststof. Het biologisch-dynamisch werkende huis Dr. Bürklin-Wolf wacht daar nog even mee, aldus verkoopleider Tom Benns. Zij laten de schilletjes en pitjes eerst composteren, om het daarna pas te gebruiken.

Er werd ook gewerkt in de wijngaarden. Een snoeimachine in de beroemde wijngaard Ungeheuer deed alvast wat voorwerk, waarna Poolse arbeiders de takken opruimden. Verdere snoei gebeurt dan met de hand, in januari. Elders werden oude stokken gerooid, om plaats te maken voor nieuwe aanplant.
Rondom Ungstein werd al ‘Begrünung’ ondergeploegd. ‘Begrünung’ is het ‘onkruid’ dat als ondergroei rondom de stokken de grond en het leefklimaat van de stokken gezond houdt.

Aan sommige stokken was verder goed te zien dat er machinaal geoogst was: de steeltjes zaten er nog aan, maar de bessen waren verdwenen! Een oogstmachine rist namelijk alleen de bessen.


De oogstmachines missen ook wel eens een tros, gelukkig. Zodoende konden wij proeven hoe heerlijk zoet een rijpe riesling- of grauburgunderdruif smaakt. En hoe groengrijs respectievelijk bijna bruin die gezonde druiven zijn!

Tot slot is nog een andere boeiend aspect van de Pfalz in en om de wijngaarden te zien: de bodem! Diverse wijngaarden hebben een basaltbodem, van vulkanische oorsprong. Een oude basaltgroeve is vlak achter de laatste wijngaarden (Musenhang) nog te zien. (Wel even een poosje steil omhoog wandelen ;-)). Een ‘Lage’ als Ungeheuer wordt bijvoorbeeld door dat basalt bepaald.
De Portugieser Gimmeldinger Meerspinne, die we bij Weingut Steigelmann te proeven kregen, kwam van de roodgekleurde ‘Buntsandstein’, een verweringsbodem die veel warmte vasthoudt en ’s nachts weer afgeeft.
Op de Weilberg in Ungstein, waar de Romeinen al een wijnbouwbedrijf hadden, is de bodem rood, van de terra rossa, of rode klei. De wijnen die Weingut Pfeffingen van deze wijnberg maakt, zijn dan ook vol en rond.
Daarnaast komen ook kalksteen (Hohemorgen in Wachenheim bijvoorbeeld of Herrenletten in Haardt, waar Weingut Weegmüller fraaie Scheurebes maakt) en löss in de bodem voor.

In de Pfalzer kelders

Een langgekoesterde wens ging afgelopen week in vervulling: rondkijken in een wijngebied in het najaar! De oogst was weliswaar voorbij in de noordelijke Pfalz, maar voor de opmerkzame bezoeker was er nog genoeg te zien.
Vanuit het beroemde dorpje Forst, langs de Deutsche Weinstrasse, maakte een groepje wandel- en wijnliefhebbers van zondag 25 tot en met woensdag 29 oktober dagelijks een stevige wandeling door de wijngaarden, de bossen en de bergen. Rond 16.00 uur schoven we meestal aan bij een proeverij op een gastvrij Weingut, waarna rond 19.00 uur een voedzame maaltijd, uiteraard met wijn, volgde. Deze prachtige reis werd georganiseerd door Jeanet Bruining’s Wijnwandeltochten, al twintig jaar actief op dit gebied.

En wat zagen we dan zoal, van een wijngebied in werking? Wel, eigenlijk was één van de eerste dingen die opvielen bij aankomst in Forst, de geur! Een krachtige, zurige lucht van gistende most. Je rook het overal in de straten, komend vanuit de wijnkelders, maar ook bij het stalletje met neue Wein (die ik helaas niet heb geproefd. Gewoon geen tijd voor gehad.) En natuurlijk hing de geur op het erf van bijvoorbeeld Weingut Lucashof, waar het grootste deel van de groep overnachtte.


Een ander opvallend aspect waren de alomtegenwoordige fruitvliegen! Vanwege het zeer zachte weer zaten ze overal. Wolken fruitvliegen rondom de houten vaten van Weingut Georg Mosbachter en fruitvliegen rondom ons glas in de Weinstube van Acham-Magin, waar papieren servetten de wijn dan maar moesten beschermen. Ook fruitvliegen in de sfeervolle overdekte hof van Steigelmann in Gimmeldingen, waar we genoten van een heerlijk glas Portugieser van 60 jaar oude stokken. Levensgevaarlijk natuurlijk, die beestjes, want de wijnboeren moeten wel zorgen dat ze de gistende most niet infecteren. Watersloten goed controleren dus!

Die watersloten, dat was een ander duidelijk teken dat er gewerkt werd! Ze zaten op de barriques van Dr. Bürklin-Wolf, waarin de pinot noir begonnen was aan de malolactische gisting, maar ook op de grote houten foeders met riesling bij hetzelfde huis. In die foeders heeft de Riesling nog maar net zijn alcoholische gisting afgerond. Koeling van de houten vaten verhindert dat ook de malolactische, of melkzure gisting intreed.


Barriques ook bij Weingut Gabel, maar dan nog in het plastic! Drie stuks waren er die ochtend afgeleverd vanuit de Bourgogne. Ze zullen dienen voor een rode wijn-project van zoon Oliver, die een wijnbouwopleiding volgt, maar van vader Wolfgang al de ruimte krijgt om te experimenteren. Verder wordt bij Gabel zuiver en alleen met roestvrijstalen tanks gewerkt.

In de kelder van Gabel ook een grote open bak met zuiver en alleen schilletjes, om te laten verstoken tot Trester, het distillaat van 42% wat zo’n heerlijk digestiefje is. Wolfgang Gabel stookt niet zelf – daar moet je een vergunning voor hebben. Vele anderen doen het wel. Het resultaat wordt niet alleen verkocht, maar ook zelf opgedronken.

Uiteraard was er ook een en ander te zien in de wijngaarden. Morgen meer!