Boekbespreking: Langs de wijngaarden van Italië

VanEsHet blijft me telkens weer verbazen (en soms ook verheugen): de drang van mensen om hun eigen boek uit te geven. Steeds vaker gebeurt dat niet via een grote uitgever, maar in eigen beheer of in samenwerking met een kleine derde partij die zorgt voor vormgeving, druk en soms ook distributie. Niet altijd zijn dit geslaagde producten, maar er zijn uitzonderingen. Onlangs kwam zo’n uitzondering op mijn pad: het boek Langs de wijngaarden van Italië, van Italië-kenner Marie Florence van Es.

In Langs de wijngaarden van Italië neemt de AIS-sommelier en oud-diplomate je mee naar de wijnstreken van Italië. Het boek gaat over de wijnen en druiven van dit land, en brengt deze keurig geordend onder de aandacht. Alle Italiaanse wijnstreken, van noord naar zuid, komen aan bod en de schat aan typisch Italiaanse druivenrassen krijgt een prominente plaats. Verder legt het boek de complexe kwaliteitsindeling uit en behandelt het recente ontwikkelingen in de Italiaanse wijnwereld. Heel handig zijn de bijlagen, waarvan er één met cijfers over wijnproductie en aantallen hectare wijngaard per regio en één met een lijst van belangrijkste wijnhuizen, gebaseerd op de Gambero Rosso van 2013. Opsmuk en bombarie ontbreken, informatie en educatie overheersen. Daardoor wordt het boek nu niet echt het meest spannende relaas over Italiaanse wijnen dat ik ooit las, maar wel een handig naslagwerk. Van Es’ schrijfstijl is daarbij vlot en helder, al mistte ik hier en daar wat luchtigheid in het verhaal. [Lees meer...]

Geproefd: mooie witte Grands Vins van de Lidl

Grand VinDe Lidl organiseert dit najaar een wijnmarkt, of foire aux vins, zoals Franse supermarkten de najaarsstuntacties met wijn vaak noemen. Tal van bloggers en wijnschrijvers berichtten er al over, en over het algemeen zijn de geluiden zeer positief. De kwaliteit van de wijnen valt niet tegen, en de prijzen zijn inderdaad scherp te noemen.

Na de drie rode wijnen hebben we de afgelopen dagen ook drie witte uit dit Lidl-assortiment van Grands Vins de France geproefd. En over die witte wijnen zijn we in Huize Wijnkronieken eerlijk gezegd nog weer positiever dan over de rode. Ze voldeden alle drie vanaf de eerste slok volledig aan de verwachting, en dat is toch wat de consument wil, nietwaar?

[Lees meer...]

Geproefd: groot rood van de Lidl

LidlDe Lidl organiseert dit najaar een wijnmarkt, of foire aux vins, zoals Franse supermarkten de najaarsstuntacties met wijn vaak noemen. Oude voorraden moeten op, de nieuwe oogst komt er tenslotte aan. (Nou ja, over enkele maanden dan…). En Nederland staat op zijn kop. Terwijl wijnschrijvers en wijnkenners schoorvoetend moeten toegeven dat er toch wel goede wijnen bij zitten (want wijn, die koop je toch niet bij de Lidl?!), valt de actie bij de consument in zeer goede aarde. Tenminste, als ik mijn familieleden mag geloven, die komende week zeker naar de Lidl gaan omfietsen.

Meer over de actie is te lezen in het uitgebreide persbericht. De kern nog even samengevat: ‘Lidl Nederland biedt ruim 50 wijnen uit onder andere Bordeaux, Bourgogne, Loire en de Elzas aan voor prijzen van € 3,33 tot € 39,99. Een groot aantal wijnen is verkrijgbaar in alle filialen. Daarnaast is er ook een speciale selectie gemaakt die in 85 grotere filialen verkrijgbaar is.’ Hoe de Lidl aan die scherpe prijzen is gekomen, dat staat er natuurlijk niet bij. Perswijn geeft wat meer informatie, dus als je daarin geïnteresseerd bent, volg de link maar even.

[Lees meer...]

Over port, Stilton en chocoladetaart

port2Er zijn van die klassieke combinaties van wijn en eten die altijd weer herhaald worden, in alle boeken, blogs en artikelen. Port en stilton is er zo eentje, evenals port en chocolade. Maar wat ik nog wel eens vergeet, is welke soort port nou eigenlijk het beste bij Stilton en welke bij chocolade past. Je hebt tenslotte twee heel duidelijke verschillende smaaktypes in port: de meer gerijpte, notige tawny en de fruitige, vrolijke ruby. (Natuurlijk zijn er nog de vintage ports, de crusted, colheita, white etc., maar we houden het even simpel vandaag.)

Onlangs had ik het genoegen twee verschillende flessen port van Graham’s in huis te hebben. Een uitgelezen moment om beide stijlen eens naast elkaar te proberen. Eerst met een stukje Stilton, zo rond borreltijd, en na het eten met een punt chocolataart.

Op tafel stonden The Tawny en Six Grapes Reserve, beide uit dezelfde prijscategorie. Zoals de naam al zegt, is de eerst een port die lang op houten vaten heeft gerijpt, en daardoor de smaak krijgt van noten, karamel en soms ook specerijen. De Six Grapes is een volle rode port, die veel minder lang in houten vaten heeft doorgebracht. Deze smaakt meer naar rood fruit.

[Lees meer...]

Hubrecht Duijker erelid Verenigde Vinologen Nederland

Duijker

Tijdens een Buitengewone Ledenvergadering hebben de Verenigde Vinologen Nederland (VVN) wijnschrijver Hubrecht Duijker verwelkomd als erelid. De vergadering vond plaats op Kasteel Engelenburg in Brummen op woensdag 10 september jongstleden ter gelegenheid van het 40-jarig bestaan van de vereniging. Zelf was ik ook afgereisd naar Brummen, om deel te nemen aan dit historische moment. Ik was vooral geïnteresseerd in het verhaal achter het woord ‘vinoloog’, dat tenslotte door Hubrecht Duijker is bedacht.

Na opening van de vergadering lichtte Cees van Casteren MW, voorzitter van de VVN, eerst de benoeming toe. Hij noemde Hubrecht Duijker niet alleen ‘vinoloog avant la lettre’ maar zelfs ‘vinoloog avant le mot’, aangezien het woord door hem bedacht is. Een woord dat inmiddels overigens zelfs is opgenomen in de Van Dale. “In zekere zin dankt de vereniging zelfs zijn bestaan aan Hubrecht Duijker”, meende Van Casteren. Duijker was lange tijd lid van de VVN en is vanaf het begin van de vereniging een geweldige promoter van de vinologen geweest.

[Lees meer...]

Kwaliteitswijnen van de coöperatie: een bezoek aan Kellerei St. Pauls

St.-Pauls

Voor veel mensen zal het worst zijn waar hun wijn precies vandaan komt. In kringen van wijnkenners heersen echter vaak wel andere gevoelens. Zoals het romantische idee dat wijn bij voorkeur komt van een authentiek boertje eenzaam op zijn helling, werkend in zijn wijngaarden omgeven door geurende bloemen. Liefst is dat boertje ook nog eens door niemand anders ontdekt. Dat kleine boertjes op die manier eigenlijk zelden goede wijn kunnen maken en er zeker niet van kunnen leven, wordt dan maar even vergeten. Want een dergelijk klein boertje heeft over het algemeen de faciliteiten niet, noch de kennis en de tijd, noch de gewenste hoeveelheden druiven voor een product dat hij op de markt kan zetten.

In sommige streken, zoals bijvoorbeeld Südtirol/Alto Adige in Noord-Italië, wonen de boeren inderdaad op prachtige groene berghellingen omgeven door weiden met bloemen en snelstromende beekjes. En die boeren produceren van oudsher ook druiven, om wijn te maken voor eigen consumptie bijvoorbeeld. Maar aangezien de meeste nog minder dan een halve hectare wijngaard bezitten, is productie voor de markt door zelfstandige wijnboeren hier beperkt. (Al zijn ze er natuurlijk wel, die zelfstandige wijnproducenten.) In plaats daarvan heeft ieder dorp wel een coöperatie, meestal ontstaan eind 19e, begin 20ste eeuw. Die coöperaties werden opgericht om samen een vuist te kunnen maken tegen de macht van de wijnhandelaren, die dankzij de slechte economische tijden de prijzen van de druiven alsmaar lager wisten te krijgen.

[Lees meer...]

Madera na de soep: tafeletiquette in vroeger eeuwen

detail-Brandes

Gisteren was het weer eens tijd voor wat kennisverbreding. Marleen Willebrands, bekend van tal van publicaties over de historische keuken, vooral die van de Gouden Eeuw, verzorgde aan de UvA Summerschool een hoorcollege over tafeletiquette van ‘Erasmus tot de Dikke Ditz’. In aanwezigheid van twee belangrijke collectioneurs, Joop Witteveen en Willem Heijting, gaf Willebrands een boeiende presentatie, opgevrolijkt met prachtig beeldmateriaal, zoals een tekening van Jan Brandes uit 1775 die de tafelschikking toont tijdens het dessert van een diner in het Engelse Falmouth. (Ik nam twee details uit deze tekening, gevonden in de Rijksstudio.) Op tafel is duidelijk de fles Malaga te zien, waaraan een zilveren schildje hangt met de naam van de wijn erop. Enorm leuk detail is ook de buffetkast met de bediende erbij, die vooral snel en geruisloos moet serveren…

detail-Brandes2Na het luistergedeelte volgde een werkcollege, waarin de aanwezigen aan de slag mochten met een tekst uit een etiquetteboek. Nu wilde ik etiquetteboeken al een tijd eens raadplegen op het thema ‘wijn’ en de gebruiken aan tafel. De afdeling Bijzondere Collecties heeft namelijk nog niet zo lang geleden een mooie verzameling van Willem en Coby Heijting cadeau gekregen, die erom vraagt bestudeerd te worden. En daar ben ik dan gisteren mee begonnen. De resultaten zijn zeer veelbelovend: ik kreeg als tekst om te bestuderen een aantal pagina’s uit de tweede druk van het Keukenboek van Henriette Davidis uit 1868, een enorm populair en invloedrijk boek in de tweede helft van de negentiende eeuw. (De vijfde druk is online te vinden in het Gutenberg-project.)

[Lees meer...]

Nieuwe epiloog voor Het domein

het_domeinMorgen verschijnt bij uitgeverij Cargo een nieuwe, goedkope editie van het boek dat Lidewij van Wilgen in 2011 publiceerde naar aanleiding van haar leven op een Frans wijndomein, Het domein. Tien jaar geleden besloot Van Wilgen met haar jonge gezin een nieuw leven te beginnen in Zuid-Frankrijk. Het was het begin van een lange weg vol tegenslagen, die uiteindelijk leidde naar de wereldwijde doorbraak van haar wijnen, plus een besef van wat er werkelijk toe doet in het leven. Het boek eindigde met een nieuwe liefde, Laurent, en de doorbraak van de wijnen van Mas des Dames op internationaal niveau.

Drie jaar later is de waardering voor de wijnen alleen maar gestegen: Winespectator waardeerde Mas des Dames met 91 punten, de wijn wordt geserveerd in de businessclass van KLM en Perswijn riep Van Wilgen uit tot vrouw van het jaar. Persoonlijk liep het in die drie jaar anders dan de slotwoorden van de editie van 2011 suggereren. En daarover gaat een Epiloog van 33 pagina’s, die aan de nieuwe editie is toegevoegd. We lezen over het vertrek van wijncriticus Laurent (knap, om iemand vanaf de eerste zin al zo onsympathiek neer te zetten), de komst van arts Olivier en de verdere worteling van Van Wilgen en haar gezin in Zuid-Frankrijk. Ik las de nieuwe epiloog in één adem uit, gegrepen door de vlotte schrijfstijl en het verdere kijkje in het leven van een wijnmaakster. En ik vond het opnieuw treurig dat ik nog steeds geen Mas des Dames heb geproefd. Daar moet ik nu écht snel iets aan doen.

image006Dus wie het oude boek nog niet heeft en in de laatste vakantiedagen nog iets ‘lekkers’ wil lezen: duik in de nieuwe editie van Het domein en leef mee met de laatste ontwikkelingen op Mas des Dames. Het liefst natuurlijk met een glas van één van de wijnen onder handbereik.

Lidewij van Wilgen, Het domein, vijfde herziene en uitgebreide druk augustus 2014, paperback | 256 pag. | € 10,00 | isbn 978 90 234 9342 6

 

 

 

Arunda, de hoogstgelegen Sektkellerei van Europa

Arunda2Het was een bijzondere ervaring: uit de bus stappen op 1200 meter hoogte, en langs huizen met houten balkons vol geraniums wandelen naar de Sektkellerei. En dan ook nog eens de hoogstgelegen Sektkellerei van Europa! Rondom het dorp waar we uitstappen, liggen alpenweiden en bossen; wandelpaden lopen overal de bergen in. Ver weg, in de diepte, stroomt de Etsch; de hitte van het dal is hier veranderd in een heerlijk frisse koelte. Wijngaarden zien we hier op 1200 meter hoogte niet, maar er wordt wel uitstekende Sekt gemaakt. Hoe zit dat? We zullen het verhaal van Sektkellerei Arunda in Mölten, een dorp in Südtirol, uitgebreid te horen krijgen.

Arunda1

Bollicine
Na een korte wandeling vanaf de bushalte staan we voor een bescheiden deur in een oude verbouwde 16e-eeuwse hoeve. We bellen aan bij Sektkellerei Arunda. Onze komst is gelukkig aangemeld en we worden ontvangen door Michael, zoon van oprichters Josef en Marianne Reiterer. Michael doet ons om te beginnen uitgebreid de ontstaansgeschiedenis van het bedrijf uit de doeken: vader Josef Reiterer, geboren in Mölten, kreeg dankzij de plaatselijke Rotary en Lions Club de kans ingenieur en later oenoloog te worden. Nadat hij na veel reizen weer neerstreek in zijn geboortedorp, besloot hij in 1979 Sekt te gaan maken. Gewoon, omdat hij dat leuk vond. Van grote invloed op het ontstaan van de Kellerei en de productie van Sekt was ook moeder Marianne, sommelier en een groot liefhebber van mousserende wijnen – bollicine, zoals Michael ze op zijn Italiaans noemt. Marianne heeft nog steeds een zeer grote rol bij het assembleren van de wijnen. Dankzij een geïnteresseerde afnemer die toezegde de hele voorraad te willen verkopen, kwam het bedrijf door de moeilijke startfase heen.

[Lees meer...]

Culture in a glass: Rocca Sveva Castelcerino 2008

roccasvevaAs a wine blogger, I get free bottles regularly. Not all are worth mentioning, but still most get attention on either Wijnkronieken.nl or my Facebook and Twitter pages. And some are just more special than others. Such a bottle was the 2008 Rocca Sveva Castelcerino from Cantina di Soave. I received it from a contact at the Digital Wine Communication Conference in Rioja last year. The flamboyant Magda Beverari Mazerolles, who writes for her own Le Vin Parfait, but also works for Cantine di Soave, presented me with a bottle after I had a sip of this intriguing wine at the Wine Mosaic stand.

I remember thinking: Soave, from 2008…?? Most of the time, Soave is a relatively simple wine, to be drunk young. But the sip Magda offered me convinced me otherwise, and I happily accepted the bottle to taste more attentively at home. For the rest of the winter and the following spring, I forgot about the bottle, but last week, when I went looking for something to go with pasta carbonara, I came across it. I was not sure if it would make a good combination, but decided to open it anyhow. And we were blown away! What a wine, what power, what complexity! No, it was not the ideal combination with pasta carbonara, but we enjoyed the wine around, not with, the meal J. Think of subtle smells of honey, almonds and flowers. Add some lively acidity, a smooth feeling on the tongue and a very lengthy, almondy finish, and maybe you have some idea of what we had in our glass (but probably not). It doesn’t matter: if ever you have a chance to try an older Rocca Sveva wine, please do so!

[Lees meer...]