In vino vrolijkheid: Hubrecht Duijker publiceert 116e titel

In-Vino-Vrolijkheid-HR-187x300Wijnschrijver Hubrecht Duijker schreef meer dan honderd wijnboeken en stond aan de wieg van de opleiding voor vinoloog. Zelf noemt hij zich sinds enige jaren ‘vinpressionist’. Hij reisde de hele wereld rond en bezocht zo ongeveer ieder wijngebied dat er bestaat. Na 45 jaar rondgekeken te hebben in de wijnwereld publiceerde hij onlangs zijn 116e boek, een vrolijke terugblik met talloze vermakelijke momenten die hij reizend en proevend meemaakte. Het bundeltje, In vino vrolijkheid, leest lekker weg en was voor mij vooral interessant als het ging over de begindagen van de wijnschrijverij. Duijker was namelijk de eerste met een wekelijkse wijnrubriek in een landelijk dagblad: in december 1971 verscheen in Het Parool zijn eerste bijdrage, getiteld ‘Champagne verdient geen knal’.

[Lees meer...]

Friulano in Amsterdam: kennismaking met een druif en een gebied

Friuli01

Leren over een bepaald soort wijn, over achtergronden en waarom’s, gaat het beste in het wijngebied zelf. Schrijven over een wijnstreek kan eigenlijk helemaal niet als je er niet zelf geweest bent. En een wijn beschrijven puur op zijn kwaliteiten in het glas heeft, wat mij betreft, niet zo veel zin. De ene wijndrinker ervaart een wijn toch anders dan de andere. Afgelopen maandag bezocht ik na tijden weer eens een proeverij, en wel eentje waarin de wijnen van Friuli Venezia Giulia gepresenteerd werden. Om bovenstaande redenen kies ik er steeds vaker voor niet naar zo’n proeverij te gaan. Dit keer echter werd er een begeleide presentatie door Onno Kleyn aangekondigd. Dus toch maar weer eens op pad, om te kijken wat ik aan een Amsterdamse gracht kon leren over Friuli Venezia Giulia en de druif friulano. En dat was gelukkig heel wat, vooral dankzij de korte maar goede presentatie van de wijn- en toerisme-autoriteiten uit het land zelf en de presentatie van acht wijnen door Onno Kleyn.

Hieronder tien maal aandacht voor het gebied en de druif friulano. Weetjes en impressies die ik daar opgepikt heb, maar die natuurlijk nooit het hele verhaal vertellen. Laat het een start van een nieuwe, mooie kennismaking zijn!

1. Het wijngebied Friuli Venezia Giulia ligt op een kruispunt van culturen: hier ontmoet de Latijnse wereld van de Mediterranée de Germaanse van Noord-Europa en de Slavische van Oost- en Midden-Europa. Geschiedenis, bouwkunst, kunst, keuken én wijnen reflecteren die positie.

2. Ook vijf eeuwen Habsburgse overheersing hebben hun stempel gedrukt op alle aspecten van de lokale cultuur, inclusief de wijnbouw, wijnhandel en wijnconsumptie. Zo hielden de Habsburgers, volgens Onno Kleyn, vooral van witte wijnen. De Oostenrijkse voorkeur voor ‘cool climate’-wijnen zou een reden zijn waarom wit veel aangeplant staat in Friuli. (Of dat echt is, zou ik nog eens willen napluizen.) [Lees meer...]

Pays d’Oc wijnen geproefd en gepresenteerd

Couvertorade

Twaalf internationale wijnexperts van over de hele wereld hebben deze zomer na een blinde proeverij in de Languedoc-Roussillon de Pays d’Oc IGP Collectie 2014 bekend gemaakt. Voor Nederland maakte Peter Klosse, hoogleraar in de gastronomie, deel uit van de jury. Zij selecteerden 25 uitzonderlijke premium wijnen, waarvan er twintig in Nederland verkrijgbaar zijn. De Collectie 2014 werd voor het eerst in Nederland gepresenteerd tijdens de gastronomische beurs Gastvrij Rotterdam in september. Zelf proefde ik zes van de twintig in Nederland verkrijgbare wijnen. Je treft mijn notities bij de betreffende wijn in het overzicht hieronder.

Pays d’Oc IGP in cijfers

  • 56 wijnvariëteiten
  • 840 miljoen flessen per jaar
  • 1792 privé kelders, 230 coöperatieve kelders, 588 wijnhandelaren en 20.000 wijnmakers
  • 100.000 hectaren: 1 van de 3 Franse wijnhectaren staan in Languedoc-Roussillon
  • 65% van alle Franse IGP wijnen
  • Grootste Franse wijnexporteur in volume
  • Vijfde exporteur wereldwijd in volume
  • 20.000 wijnbouwers en medewerkers

[Lees meer...]

Beerput biedt rijke oogst aan wijnglazen en servies

Aardewerk-fles

Glazen, flessen en aardewerk: dat is de rijke oogst die afgelopen jaar gevist werd uit een beerput onder het Amsterdamse Museum Ons’ Lieve Heer op Solder. Aan de foto te zien is er ook een vroege wijnfles bij, en zijn er tal van wijnglazen uit de smurrie gered. Meer is er helaas niet over de vondsten bekend; er wordt nog druk onderzoek gedaan naar de objecten. Vanaf afgelopen donderdag  is in de presentatie ‘Blik in de beerput’ een deel van de opgegraven objecten te zien.

[Lees meer...]

St. Magdalener, Kretzer en Lagrein: de rode wijnen van Südtirol

St. Magdalener

Hoewel ik tegenwoordig vooral een liefhebber ben van witte wijn, blijf ik natuurlijk ook geïnteresseerd in rood en rosé, vooral van minder bekende druivenrassen. Gelukkig trof ik dergelijke druivenrassen ook in Südtirol: rode wijnen zijn daar veelal gemaakt van de lokale druiven vernatsch (schiava) of lagrein.

St. Magdalener
Vernatsch is het hoofdbestanddeel (85%) van St. Magdalener-wijnen, waarvan ik talloze mooie voorbeelden proefde. Ik denk bijvoorbeeld aan drie schitterende wijnen die ik samen met Christine Mayr proefde bij restaurant Eberle: Pfannenstiel Hof 2013, Franz Gojer 2013 en Fliederhof 2013. We maakten combinaties van deze wijnen en twee kleine gerechtjes: rundertartaar en spaghetti met verse roomkaas. Bij de rundertartaar kwam het fruitige van de Pfannenstiel mooi tot uiting, bij de spaghetti ging onze voorkeur meer uit naar nummer drie, de Fliederhof. Een iets zwaardere St. Magdalener, Ansitz Waldgries 2013, proefden we bij Tiroler Geröstel: spek, aardappel en cantharellen. Heerlijk, dit gerecht en de complexe wijn, met veel fruit, vol en donker van kleur. Met dergelijke voorbeelden is het niet moeilijk te geloven dat St. Magdalener in de jaren dertig van de twintigste eeuw net zo beroemd was als Barolo en Brunello!

Wijngaarden met vernatsch, voor de beroemde St. Magdalener

Wijngaarden met vernatsch, voor de beroemde St. Magdalener

Lagrein en Kretzer
Ook onderdeel van de St. Magdalener zijn lagreindruiven. Ze mogen maximaal 15% deel uitmaken van de assemblage. En naast lagrein mag ook blauburgunder (pinot noir) onderdeel van die 15% zijn. Lagrein werd vroeger vooral toegevoegd om St. Magdalener kleur te geven. Lagrein-wijnen hebben de laatste veertig jaar een enorme ontwikkeling doorgemaakt. Tijdens ons bezoek aan de Unterganzerhof in Kardaun, sinds 1629 eigendom van de familie van Josephus Mayr (geen familie van Christine) hoorden we dat tot de jaren zeventig eigenlijk alle lagrein als rosé werd gevinifieerd. Dit type wijn is er nu nog, en wordt Kretzer genoemd. Daarnaast was er in vroeger tijden de zogenaamde Bauerlagrein, boerenwijn dus, veel donkerder, maar niet erg gewaardeerd. Vaak was die alleen bedoeld voor eigen consumptie. Tot consumenten in de jaren zeventig steeds meer interesse kregen in wijnen met een diepdonkere kleur; sinds die tijd heeft de Lagrein zoals wij die kennen – donkerpaarsrood van kleur, stevig, heftige tannines en soms ook fors alcoholisch – het overgenomen van de Kretzer.

Mayr

[Lees meer...]

Harvest 2013 at Marques de Riscal

Last year during DWCC 2013 we had the enormous fortune to watch part of the harvest at world famous Marques de Riscal in Elciego. I realized I hadn’t yet published my pictures of the grape selection in the courtyard. In anticipation of DWCC2014, in Montreux, Switzerland, in two weeks, just a few shots to get in the mood and to think back to our wonderful stay in Rioja.

Riscal1

Riscal2

[Lees meer...]

Wijnfilms: American Wine Story

poster-2Samen met zeventig andere bloggers uit twaalf landen mocht ik afgelopen weekend genieten van de online preview van een nieuwe Amerikaanse wijnfilm: American Wine Story, van documentairemaker David Baker.

Hier zijn een aantal uitspraken op Twitter: “The cinematography of American Wine Story was nothing short of awe-inspiring.” “If you’re not inspired by watching this movie, you have no soul!” “So good I watched it twice this weekend!” “Beautiful portrait of American winegrowers, realizing their dream. Moving and inspiring!”

De laatste was van mezelf. Ik moest in eerste instantie erg aan de film wennen, en had niet gelijk door dat er twee verhaallijnen door elkaar liepen. Enerzijds vertelt American Wine Story had verhaal van Jimi Brooks, een jonge talentvolle wijnmaker die veel te vroeg, op 38-jarige leeftijd, overleed aan een hartaanval. Aan het woord komen onder andere zijn zoon en zijn zus, die het bedrijf redde door haar inzet en passie. Daarnaast wordt een hele reeks mensen geïnterviewd die Brooks kenden en met hem gewerkt hebben.

[Lees meer...]

Wijnfilms: Barolo Boys, the Story of a Revolution

BaroloBoysTwee wijnfilms mocht ik afgelopen weken in een preview bekijken: Barolo Boys van Paolo Casalis en Tiziano Gaia, en American Wine Story van David Baker. Beide zijn echte aanraders. De beelden zijn prachtige, de Italiaanse respectievelijk Amerikaanse wijngaarden staan er wonderschoon op. Ook de interviews zijn in beide gevallen mooi gefilmd, met veel rust. Voice-overs geven in beide films tussentijdse uitleg. Vooral voor een wijnhistoricus als ik vormden de films uitstekend materiaal om in korte tijd (een uurtje) belangrijke stukken van de recente ontwikkelingen in de wijnwereld in perspectief te zien. Maar iedere échte #winelover, ook degene die minder geïnteresseerd is in geschiedenis, zal er plezier aan beleven!

Barolo Boys, the Story of a Revolution
Barolo Boys gaat over de pioniers die in de jaren zeventig van de twintigste eeuw de tradities van het ingeslapen Langhe-wijngebied in Noord-Italië doorbraken. Nebbiolo was (en is) er dé druif, Barolo de wijn. De pioniers experimenteerden met Franse barriques (225 liter) van nieuw eikenhout, terwijl hun vaders al eeuwen met grote houten vaten (van soms wel duizenden liters) van kastanjehout werkten. De modernisten knipten overtollig fruit van de wijnstokken, om de kwaliteit van de druiven te verbeteren, wat voor de vaders weer heiligschennis was. De vader van Elio Altare, de eerste die barriques gebruikte in de Langhe, onterfde Elio dan ook toen hij zijn zoon de oude vaten zag vernietigen. Diezelfde Elio Altare licht toe waarom Barolo in die tijd niet werd gedronken. ‘Wijnmakers lieten Barolo op Marsala lijken, om het te verkopen. We hadden grote botti met houtworm, en wanneer een grote wijn werd geproduceerd, betekende dat dat de natuur een beter gevoel had gehad dan de wijnmaker.’

[Lees meer...]

Drie Kellereien uit Südtirol: Girlan, Terlan en Bozen

Eind juli was ik in Zuid-Tirol, en bezocht er diverse wijnhuizen, vooral ‘kellereien’ of ‘cantina’s’, coöperaties in het Nederlands. Ik had me voorgenomen over allemaal uitgebreid te schrijven, maar de waan van de dag nam het na terugkomst al snel weer over, en het lukte me niet mijn plannen waar te maken. Toch verdienen alle bezochte wijnhuizen aandacht, want op geen enkele plek heb ik slechte wijn geproefd of andere teleurstellingen te verwerken gekregen. Wijn uit Zuid-Tirol is gewoon ongelooflijk goed! Natuurlijk, er zijn kwaliteitsverschillen, maar een mens kan toch ook niet iedere dag kaviaar eten? Daarom in twee afleveringen aandacht voor de producenten die ik op die reis heb bezocht, met uitzondering van Kellerei St. Pauls en de Arunda Sektkellerei, die al eerder een bespreking kregen hier op Wijnkronieken.

Onderweg naar Kellerei Girlan

Onderweg naar Kellerei Girlan

Kellerei/Cantina Girlan
Om te beginnen Kellerei Girlan, in het gelijknamige dorp, gelegen ten zuiden van Bozen, westelijk van de Etsch/Adige en al een heel eind richting het volgende wijngebied in Noord-Italië, Trentino. We arriveerden hier na een niet al te inspannende wandeling over heuvels en door bossen, en werden ontvangen door Geschäftführer Oscar Lorandi. De Kellerei ontstond in 1923 en verbind anno 2014 ongeveer 200 kleine wijnboeren met in totaal 215 hectare wijngaard. Delen van de kelders stammen uit 1470, maar in 2011 heeft het bedrijfscomplex een moderne update gekregen. Uiterst moderne persen en transport van de druiven via zwaartekracht zijn onder de nieuwste aanpassingen. Naast roestvrijstalen tanks zijn ook de oude betonnen cuvées nog altijd in gebruik. Lorandi vertelt onder andere dat beton beter in staat is wijn te stabiliseren dan roestvrijstaal. Voor de toekomst staan zelfs hypermoderne betonnen eieren gepland.

Kellerei-Girlan2

[Lees meer...]

Champagne op de vrijdagmiddag

Champagne.jpgHeerlijk toch, genieten van een glas champagne op een dag dat er gewoon niets te vieren is? Een doodnormale doordeweekse vrijdag, begin van het weekend. Zo’n dag waarop je hard hebt gewerkt, en je baalt van al het werk dat nog niet af is. En dan thuiskomen, de gekoelde fles ontkurken en op de bank neerploffen. Ik teken ervoor. Zeker met een fles Champagne Pol Roger Brut Réserve, een elegante champagne van pinot noir, pinot meunier en chardonnay. Serveer er wat hapjes bij, en je voelt je als Louis Couperus en zijn metgezellen Orlando en Elettra tijdens een lui soupertje in het Nice van rond 1910. Het drietal at “broodjes met kaviaar, partrijzen in gelei en haas. Compôte, taart, ijs, bonbons en allerlei zoetigheid. Orlando laat Champagne-flesch na flesch ontknallen. […] ‘Zie je, dit is nu pas gezellig. Bedenk, dat het buiten steeds stortregent! Maar binnen is het gezellig, mooi, lekker en lief.’”* Nu dronk Couperus liever een ander merk champagne dan Pol Roger, maar ach, dat mag de pret niet drukken. Ook was de drank rond 1900 gemiddeld een stuk zoeter dan nu.

[Lees meer...]